24 September 2014

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೬




"ನಾಲ್ಲಕೆಟ್" ( ಮಲಯಾಳಂ.)

"ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮನೆ" ( ಕನ್ನಡಾನುವಾದ.) 

ಲೇಖಕರು; ಮಾಡತ್ತಿಲ್ ತೇಕ್ಕೆಪಾಟ್ ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್,

ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಮಲಯಾಳಂ, ಡಿಸಿ ಬುಕ್ಸ್,
ಕನ್ನಡ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ,

ಪ್ರಕಟಣೆ; ೧೯೫೮ ( ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ.)
೨೦೧೩ ( ಇಪ್ಪತೈದನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ.),

ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ತೊಂಬತ್ತೈದು ( ಮಲಯಾಳಂ.)
ರೂಪಾಯಿ ಎಪ್ಪತೈದು ( ಕನ್ನಡ.).



"ಮನೆಯ ಮುಂಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ಯಾರೋ ಬೆಳಕು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಂದವರು ಹಾಗೆಯೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೋದರು. ಒಳಗಿನಿಂದ ಒಂದು ನಾಮಜಪ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು;

'ನಾರಾಯಣಾ... ನಾರಾಯಣಾ..."

ತಾನೆಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಎಷ್ಟೋ ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾದವು.

ಚಳಿಯಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು, ಕಣ್ಣ ರೆಪ್ಪೆಗಳೆರಡೂ ಭಾರವಾದ ಹಾಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಳಗಿನಿಂದ ಅದೆಲ್ಲಿಂದ ಎಂದು ತಿಳಿಯದು ಯಾರೋ ಸಣ್ಣ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

'ನರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ....'

ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಣು ರೆಪ್ಪೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿದವು, ಪುನಃ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆದದ್ದು ಒಂದು ತಣ್ಣನೆಯ ಕೈ ತನ್ನ ಮೈಯನ್ನ ತಡವಿದಾಗಲೆ. ಬೆಚ್ಚಿ ಎದ್ದು ನೋಡಿದಾಗ ಅಜ್ಜಿಯೊಬ್ಬರು ಅವನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಕ್ಕರುಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದರು. ಕೆಂಪು ಅಂಚಿನ ವಸ್ತ್ರವನ್ನ ಹೊದ್ದಿದ್ದ ಅವರ ತಲೆಗೂದಲೆಲ್ಲ ಬೆಳ್ಳನೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಚರ್ಮ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಗಾಜಿನಂತಹ ಬೆಳಕು ಮಾಸಿದ ಕಣ್ಣುಗಳತ್ತ ನೋಡಿದಾಗ ಅಕೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ನಗು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅವನು ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ.

ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಲು ಬಾಯಿ ತೆರೆದಾಗ 'ಹೆದರಬೇಡ ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜಿ' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಅಜ್ಜಿ! ಅವನ ಅಮ್ಮನ ಅಮ್ಮ!!

'ಎದ್ದು ಒಳಗೆ ಬಾ'

ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ. ಬಾಗಿಲನ್ನು ಅವರು ತಲುಪುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವರನ್ನು ಎಡವಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಚಿತ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಮನೆಯ ತಲೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ದಾಟಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವ ತೆಂಕು ಬದಿಗೆ ಹೋದ. ಅದರ ಹತ್ತಿರವೆ ನಡು ಅಂಗಳ. ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಿರು ದೀಪದ ಸೊಡರು ಉರಿಯುತ್ತಲಿತ್ತು.

ಮನೆಯ ತೆಂಕು ಭಾಗದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹೆಂಗಸರು ಮಲಗಿದ್ದರು, ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಹಿಂಡಿನತ್ತ ರಾತ್ರಿ ಕಂಡ ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಳೆಯೆ ಎಂದು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅವನು ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದ. ನಡು ಅಂಗಳವನ್ನ ಆವರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ದಪ್ಪ ದಪ್ಪದ ಕಂಭಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಮನಸಿಗೊಂದು ಆನಂದ.

ಆ ಕಡೆ ಬಡಗು ಮನೆಯ ಕಿಡಕಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು, ಕಡುಗತ್ತಲೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಯಾರೋ ಕೆಲವರು ಒರಗಿ ಕೊಂಡಂತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಅಟ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಬಂದಾಗ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಮಾತನಾಡಿಸಿದ್ದ ಮಾಳು ಯಾವುದೋ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವವಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದಳು.

ತಾನೋದು ಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತು, ಇವನನ್ನೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಅಜ್ಜಿ 'ನನ್ನ ಕಂದಾ ನೀನು ಬಂದದ್ದೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ,  ಕೂಟ್ಟಿಗೆಯ ಹಾಳು ಮುದುಕಿ ನನಗೆ ಏನೂ ಹೇಳಲೆ ಇಲ್ಲವಲ್ಲೋ, ಈಗ ಮಾಳು ಹೇಳಿ ಗೊತ್ತಾಯಿತು' ಎಂದರು.

ಅವನ ತಲೆಯನ್ನ ತನ್ನ ಸೊರಗಿ ಸುಕ್ಕಾದ ಕೈಯಿಂದ ನೇವರಿಸುತ್ತಾ 'ನನ್ನ ಕಂದಾ, ಎಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಹಣೆಬರಹ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ 'ಇದೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಹಣೆಬರಹವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಿನ್ನೇನು?' ಎಂದು ಬಿಕ್ಕಳಿಸಿದರು. ಅವನಿಗೆ ಏನೊಂದನ್ನೂ ಹೇಳಲು ತೋಚಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮನದಾಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಳಮಳವಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು.

'ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗ್ತಿದೀಯ'

'ಹ್ಞುಂ'

'ಅವಳಿಗೆ ನೀನೆ ಗತಿ, ನೀನು ಮೇಲೆ ಬರಬೇಕು, ಅವಳಿಗೆ.... ಅವಳಿಗೆ....' ಅಜ್ಜಿಯ ಗಂಟು ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಬಂತು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಬಂದು ಇಣುಕಿ ನೋಡಿ ಹೋದಳು. ಅನಂತರ ಅಸಂಖ್ಯ ಅಪರಿಚಿತ ಹೆಂಗಸರ ಮುಖಗಳು ಬಾಗಿಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಗುಂಪುಗೂಡಿದವು. ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನೆ ದಿಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮತಮ್ಮೊಳಗೆ ಬಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಪಿಸುಗುಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಗಾಗ ಹೊಸ ಹೊಸ ಮುಖಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆಗೂದಲು ನೆರೆತ, ಯಜಮಾನಿಯ ಹಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಅಜ್ಜಿಯ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಒಮ್ಮೆ ಹುಸಿ ಕೆಮ್ಮಿದಳು. ಆಮೇಲೆ ಮೆಲು ದನಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವಂತೆ ಗಡುಸಾಗಿ 'ಅಮ್ಮಾ ಯಾವುದೋ ತೊಂದರೆ ಯಾಕೆ ತಂದು ಕೊಳ್ಳೋದು?' ಎಂದಳು.

'ಎಂಥಾದ್ದೆ ಅದು ಮಾರಿ ತೊಂದರೆ?'

'ಮಾವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದರೆ ಉಳಿಗಾಲವಿಲ್ಲ'

ಅಜ್ಜಿ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೆಂಡವಾದಳು. 'ಏನಾಯ್ತು ಗೊತ್ತಾದರೆ? ನನ್ನ ಸಿಗಿದು ಕೊಂದು ಹಾಕ್ತಾನೇನು ಅವನು?'

'ನೋಡು ಇದರಿಂದ ನನಗೂ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಯಾವುದೆ ತೊಂದರೆ ಆಗ ಕೂಡದು. ಅದಷ್ಟೆ ನಾ ಹೇಳೋದು'

'ಲೇ ಕಟುಕಿ, ನಿನ್ನ ಹೆತ್ತ ಹಾಗೆ ಇವನ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಹೊತ್ತು ಹೆತ್ತಿದೀನಿ ಕಣೆ'

'ಇದೆಲ್ಲ ಜಬರದಸ್ತು ಮಾವನ ಹತ್ರ ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಹತ್ರ ಬೇಡ'

ಮತ್ತಿನ್ನೇನನ್ನೂ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅಂಗವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಜಿನುಗಿದ ಹನಿಗಳನ್ನ ಒರೆಸಿಕೊಂಡರಷ್ಟೆ. ವಾದಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಬಂದ ಹೆಂಗಸು ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ನೆಲವನ್ನ ಝಾಡಿಸಿ ತುಳಿದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದಳು. ಈಗ ಹೆಂಗಸರು ನಿಂತಿದ್ದ ಬಾಗಿಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಕೆಲ ಎಳೆಯ ಹುಡುಗರು ನಿಂತು ಇವನನ್ನೆ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನಿರುಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಈಗ ಪುನಃ ಅವನು ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯನ್ನ ಕಂಡ. 

ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಮುತ್ತಜ್ಜಿ 

'ಅಪ್ಪೂ, ಇನ್ನು ನಾವು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬ್ಯಾಡವ? ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿ... ನಾನೂ...'

ಇದಕ್ಕೆ ಅಜ್ಜಿಯೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

'ನೀ ಬೇಕಾದರೆ ಹೋಗು ಮುದುಕಿ, ಅವ ಈಗ ಬರಲ್ಲ.'

ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಹೆಂಗಸರು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಮುಖ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಈಗ ಆ ದೊಡ್ಡ ಹೆಂಗಸು ಮತ್ತೆ ಅಸಹನೆ ಸೂಸುವಂತೆ ನೆಲ ಝಾಡಿಸುತ್ತಾ ಪಿರಿಪಿರಿಗುಟ್ಟುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದಳು. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲ ಪಕ್ಕ ಉಗುರುರು ಕಚ್ಚುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನ ಕೈ ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಲೆ ಪಟ್ ಎಂದು ಹೊಡೆದು ಹೋದಳು. 

'ಮಾಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಾ'

ಮಾಳು ಬಂದಾಗ 'ಮಾಳು ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಲ್ಲು ಪುಡಿನೂ ನೀರನ್ನೂ ಕೊಡು' ಎಂದರು ಅಜ್ಜಿ.

ಇಷ್ಟಾದರೂ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಮುತ್ತಜ್ಜಿ ಸಂಶಯ ಕಳೆಯದೆ ಅಲ್ಲಿಯೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು. 'ಮುದುಕಿ ನೀ ಹೋಗು ನಾನವನನ್ನ ಹೊಲೆಯರ ಹುಡುಗನ ಜೊತೆ ಕಳಿಸ್ತೀನಿ' ಎಂದಾಗ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೆ ಮುತ್ತಜ್ಜಿ ಹೊರಟಳು.

ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಮಾಳುವಿನ ಜೊತೆ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೋದ, ಹಲ್ಲು ಉಜ್ಜಿ ಮುಖ ತೊಳೆದು ಮತ್ತೆ ಅವನು ಅಜ್ಜಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ. ಮಂಡಿಯ ಮೇಲೆ ಗಲ್ಲವನ್ನ ಇರಿಸಿಕೊಂಡ ಅಜ್ಜಿ ಅದೇನನ್ನೋ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಯೂ ಅವರಂತೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ. ತನಗೆ ಬಡಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೂ ಗಂಜಿ ಬಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗೊಣಗಾಟ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

ಗಂಜಿಯ ಜೊತೆ ಬಾಳೆಯ ಕೀತಿನಲ್ಲಿ ಚಟ್ನಿ ಹಾಗೂ ಸುಟ್ಟ ಹಪ್ಪಳವನ್ನೂ ಬಡಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಉಣ್ನಲು ಯಾಕೋ ಹಸಿವೆಯೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಲಸಿನೆಲೆಯ ದೊನ್ನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗಂಜಿಯನ್ನ ಕುಡಿದದ್ದು ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರೆಲ್ಲ ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಅತ್ತಿತ್ತ ಚದುರುವುದು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಯೆ ಮರೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಕಾಣಿಸಿತು.

'ಒಡಹುಟ್ಟಿದವಳೆ....' ಸಿಡಿಲಿನ ಹಾಗಿತ್ತು ಆ ಕರ್ಕಶ ಧ್ವನಿ.

ಅಜ್ಜಿ ಹಲಸಿನೆಲೆಯ ದೊನ್ನೆಯನ್ನ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು 'ನಾರಾಯಣಾ... ನಾರಾಯಣಾ....' ಎಂದು ನಾಮಜಪ ಮಾಡಿದರು ಮೆಲ್ಲಗೆ.

ಬಾಗಿಲಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲವಾಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಜಾನುಬಾಹು ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದ. ಹಾ ದೊಡ್ಡ ಮಾವ!

'ಯಾರವ ಹುಡುಗ?'

ಅಜ್ಜಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು. 'ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರವೆ ಕೇಳ್ತಿರೋದು ಯಾರದು ಈ ಹುಡುಗ ಅಂತ?'

'ಇವನು ಪಾರುಕುಟ್ಟಿಯ ಮಗ...'

'ಯಾರವಳು ಮುಂಡೆ ಪಾರುಕುಟ್ಟಿ?'

'ಈ ಮನೆಯ ಒಂದು ಜ್ಯೋತಿ' ಅನ್ನಬೇಕೆಂದು ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ ಅಜ್ಜಿ ಸಮಾಧಾನದಿಂದಲೆ 'ಅಂಥವಳೊಬ್ಬಳನ್ನ ಇದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೆತ್ತೆ!' ಅಂದರು.

'ಥೂ.... ನನ್ನ ಮನೆತನ ಕಂಡ ಕಂಡ ಕೂಳಿಗೆ ಗತಿಗೆಟ್ಟವರೆಲ್ಲಾ ಕಾಲಿಡೋ ಅಂತದ್ದಲ್ಲ! ಯಾವಳೆ ಅವಳು ರಂಡೆ ಈ ಭಿಕಾರಿ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಗಂಜಿ ಕೊಟ್ಟವಳು?'

ಅಜ್ಜಿ ಎದ್ದು ನಿಂತರು. ಅವನೂ ನಡುಗುತ್ತಾ ಎದ್ದು ನಿಂತ. ದೊಡ್ಡ ಮಾವ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈಗ ತನ್ನನ್ನು ಕೊಂದು ಇಲ್ಲೆ ಹುಗಿದು ಹಾಕಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೋ ಏನೋ.... ತಾನಿನ್ನು ಬದುಕುವುದೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸಿತು.... ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಅವರ ದಪ್ಪ ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು. ಹೊರ ಮಾರ್ಗವನ್ನ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಹೊಸ್ತಿಲಿನಾಚೆ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾ 'ಹೋಗೋ ಆಚೆ! ಇನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಅಂಗಳ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಲಿನತ್ತ ಕಾಲಿರಿಸಿದ್ದು ಕಾಣ ಸಿಕ್ಕರೆ ಕಾಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟಿಯೇನು! ಹೋಗ್ ಹೋಗ್....' ಎಂದು ಮಾವ ಗರ್ಜಿಸಿದರು.

ಈಗವನು ಹತಾಶೆ ಅವಮಾನ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ನೋವಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಲಿರಲಿಲ್ಲ ಅಳು ನುಂಗಿಕೊಂಡು ಬಿಸಬಿಸ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ. ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ದೂಡಿದಾಗ ನೊರಜುಗಲ್ಲುಗಳೆ ಹರಡಿದ್ದ ಹೊರಗಿನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಮಂಡಿ ತರಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಮನೆಯೊಳಗಿನಿಂದ

'ಅನುಭವಿಸ್ತೀರಿ, ಇದರ ಕೆಟ್ಟ ಫಲವನ್ನ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ತಪ್ಪದೆ ಅನುಭವಿಸ್ತೀರಿ' ಮಾವನ ಹೂಂಕಾರ ಅತಿದೂರದವರೆಗೆ ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

......

ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿ ಈಗ ಹಣವಂತನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಮರಳಿ ಊರಿಗೆ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಬಂದ ಏಳನೆ ದಿನ ಅದು. ಆದಿನ ತಲೆ ಬಾಗಿಲ ಪಕ್ಕದ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾವನ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಸಿಗರೇಟಿನ ಧಮ್ ಎಳೆಯುತ್ತಾ ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಮರದ ಜೋಡುಗಳ ಸದ್ದು ತೇಲಿ ಬಂತು. ಜಗಲಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೆ ಬಂದು ನಿಂತು 'ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ' ಎಂದು ಕರೆದರವರು.

ಇದೆ ಮೊದಲನೆ ಬಾರಿ ಹೆಸರು ಹಿಡಿದು ಕರೆಯಲಿಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾವನ ನಾಲಗೆ ಹಿಡಿದಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚೂರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿದಂತಾಯ್ತು ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ.

'ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಈಚೆ ಬರ್ತೀಯ ಮಗ!'

'ಏಕೆ?'

'ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಾ' ಶಾಂತಚಿತ್ತ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದರು, ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮಾವ ಇವರೇನ!

'ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲೇ ನಿಂತರೂ ಸಾಕು'

'ಬೇಲಿಯ ಆಚೆ ಕಡೆ ಅವರು ನಿಂತಿದ್ದರು, ಈ ಕಡೆ ಆಕ್ರೋಶದಿಂತ ತಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ. ತನ್ನ ಬೆರಳಿನ ನೆಟಿಗೆ ಮುರಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಇವನು ಅದನ್ನ ಹೊರ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ.

ದೊಡ್ಡ ಮಾವನ ಕಂದಿದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವೀರಾವೇಶದ ಪ್ರತಾಪಗಳೊಂದೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ದೇಹ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸೆರಡೂ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರೋದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕಡೆಗೆ ನೇರ ನೋಡುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಲು ಅವರು ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಇವರು ಎನ್ನುವುದು ಖಚಿತವಾಯಿತು.

'ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಿಂದ ಬರಬೇಕು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ'

'ಹ್ಞುಂ'

ಆ ದಿನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಹುಚ್ಚುನಾಯಿಯನ್ನ ಅಟ್ಟುವಂತೆ ಓಡಿಸಿದ್ದರು, ದೊಡ್ದ ಮಾವನ ಮುಪ್ಪಾದ ಮುಖವನ್ನ ಕಾಣುವಾಗ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ ಹಳೆಯ ಕಹಿಯೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಕಾಲು ಮುರಿದು ಸಿಗಿದು ತೋರಣ ಕಟ್ಟುವ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯನೆ ಈಗ ಅಸಹಾಯಕತೆಯೆ ಮೈವೆತ್ತಂತೆ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ದೈನ್ಯದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. 

'ನಾನು ಬಂದದ್ದು ಒಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ'

'ಹೇಳಿ'

'ಪಾಲಾದಾಗ ತರವಾಡಿನ ಮೂಲಮನೆಯನ್ನ ನಾನು ಪಡೆದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವ ಅಲ್ಲವ? ಭಗವತಿ ವಾಸ ಮಾಡುವ ಜಾಗ. ಪರಾಧೀನ ಮಾಡಕೂಡದು ಅಂತ ಭಾವಿಸಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದು'

'ಸರಿ ಒಳ್ಳೆಯದೆ ಆಯ್ತಲ್ಲ'

'ಆದರೆ ಈಗ ಈ ಮನೆ ಭಗವತಿ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ಮನೆ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐನೂರು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಸಾಲದ ಅಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದೇನೆ! ಅದೆ ಈಗ ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ'

ಮೌನವಾಗಿ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಅವರನ್ನೆ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ.ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಮೌನವಾಗಿ ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ದೊಡ್ದ ಮಾವ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು 'ಹತ್ತನೆ ತಾರೀಕಿನೊಳಗೆ ಹಣದ ಏರ್ಪಾಡಾಗದಿದ್ದರೆ ಮನೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕಂತ ತೀರ್ಮಾನ ಆಗಿದೆ. ಎಷ್ಟಾದರೂ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆ ಅಲ್ಲವಾ?' ಅಂದರು

ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೂಂಗುಟ್ಟಿದ.

'ಖರೀದಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳು ತಯ್ಯಾರಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಭಗವತಿಯ ಸ್ಥಳ ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾರೋದು?' ಅವರ ವೇದನೆ ದೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಗಂಟಲೆತ್ತರಿಸಿ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ 'ಅದಕ್ಕೆ ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ?' ಎಂದ.

'ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ದುಡ್ಡಿದೆಯಂತೆ, ಐನೂರು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟು ಬರೆದು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಸಾಲವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರು....'

ಬೇಲಿಯಾಚೆ ನಿಂತು ತುಂಬೆ ಗಿಡ ಸವರುತ್ತಿರುವ ಮುದುಕನ ಚಿತ್ರ ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ಮರೆಯಾಗಿ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ಚಾವಡಿಯಿಂದ ಹುಚ್ಚು ನಾಯಿಯ ಹಾಗೆ ಅಟ್ಟಿದ ದರ್ಪದ ದೈತ್ಯನ ಚಿತ್ರವೆ ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿನಾಳದಿಂದ ಮೂಡಿ ಬಂತು.

'ಹುಸಿ ಗತ್ತಿನ ಗುತ್ತಿನ ಮನೆ ಹೀಗೆ ಉಳಿಯಲಿ ಅಂತ ನನ್ಗೇನೂ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ' ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಅಂದ.

'ಏನಂದಿ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ!'

'ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಲ ಹೇಳ್ತೀನಿ, ಈ ಸೊಕ್ಕಿನ ತರವಾಡು ಮನೆ ಹೀಗೆಯೆ ಇರಬೇಕಂತ ನನಗೇನೂ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಮರೆತಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದು ತಳ್ಳಿ ಓಡಿಸಿದ ಆ ದಿನವನ್ನ ನಾನಿನ್ನೂ ಮರೆತಿಲ್ಲ.'

ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಶ್ಯಬ್ಧ ಅಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿತು. "ಆದದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೂ ನೋವಿದೆ, ಆಗಿದ್ದು ಆಗಿ ಹೋಯಿತು. ಅದನ್ನ ಮರೆತು ಬಿಡು ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ' ಗದ್ಗದ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ದ ಮಾವ ಯಾಚಿಸಿದರು!

'ಆದರೆ ಅದಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ'

'ಎಲ್ಲಾ ದಾರಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋದಾಗ ನೀನು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ವಿಷಯ ಕೇಳಿ ಆಸೆ ಚಿಗುರೊಡೆಯಿತು. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ ಮನೆ'

'ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ದುಡ್ಡೇನೋ ಇದೆ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಲ ಕೊಡುವ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ'

'ತುಂಬೆ ಗಿಡದ ತಲೆ ಸವರುತ್ತಾ ಹನಿಗಣ್ಣಾಗಿ ದೊಡ್ದ ಮಾವ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ನೆಲದ ಕಡೆಗೆ ನೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಸಹಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾ ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಲು ಹೊರಟಾಗ ಏನನ್ನೋ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಅವರನ್ನು 'ನಿಲ್ಲಿ' ಎಂದು ಕರೆದ. ದೊಡ್ಡ ಮಾವ ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತರು.

'ಮಾಪಿಳ್ಳೆಗೆ ಮಾರೋದಕ್ಕಲ್ಲವೆ ನಿಮಗೆ ಸಂಕಟ? ನಾನೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳೋದಾದರೆ?'

ದಿಗ್ರಾಂತರಾದ ಮಾವ 'ನಾನು ಯೋಚಿಸ್ತೇನೆ' ಕಂಭದ ಹಾಗೆ ನಿಂತಿದ್ದವರು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ನುಡಿದರು.

'ಇನ್ನೂ ಆಲೋಚಿಸಿ ಆಗಿಲ್ಲವ! ಇಲ್ಲೆ ಈಗಲೆ ಈ ಕ್ಷಣ ತೀರ್ಮಾನ ಆಗಬೇಕು, ನೋಡುವ ನನ್ನ ಕೈನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಟೋ ಇಲ್ಲವೋ ಅಂತ. ಈ ಮನೆ ಮತ್ತು ಜಮೀನಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಕ್ರಯ ಅಂತ ಹೇಳಿ'

ದೊಡ್ಡ ಮಾವ ಗಲಿಬಿಲಿಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಮಾತನಾಡೋದಕ್ಕೇನೆ ಸಂಶಯಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತರು.

'ಹೇಳಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಂಶಯವೇಕೆ? ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಒಳಗಿದ್ದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ'

ಮತ್ತೂ ಸಂಶಯಿಸುತ್ತಾ ದೊಡ್ದ ಮಾವ ನಿಂತೆ ಇದ್ದಾಗ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು.

'ಏಕೆ ನನ್ನ ದುಡ್ಡಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ ಅಂತಲ?'

'ಹಾಗೇನೂ ಅಲ್ಲ...' ಅವರು ತಡವರಿಸಿದರು.

'ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಮುಪ್ಪಾದ ಮನೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸರಿಯಾದ ನ್ಯಾಯವಾದ ಒಂದು ಕ್ರಯ ಹೇಳಿ'

'ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಪೋಟುಕುರದ ಹಾಜಿ ಮಾಪಿಳ್ಳೆ ಕೇಳಿದ್ದ...'

'ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲದ ಈ ಮುರಿದು ಹೋಗಲಿಕ್ಕಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಾದವರು ಬಾಳುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ! ಹೀಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ತಯ್ಯಾರ್. ಕೂಡಲೆ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಬರೆಸುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿ'

ಮಾವನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬೆನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಾಗಿತು. 

'ಏನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದಿರಿ?'

ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಾದ ಅವರು ಬಾವಿಯ ಆಳದಿಂದ ಎನ್ನುವಂತೆ 'ಆಯ್ತು' ಎಂದು ಮುಲುಕಿದರು.

ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲೆಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರೋದನ್ನ ನೋಡಿದವ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಚಾವಡಿಗೆ ಬಂದು ಚಾಪೆಯ ಮೇಲೆ ಉರುಳಿಕೊಂಡಾಗ 'ಹೋದರಾ' ಎಂದರು ಮೀನಾಕ್ಷಿಯಕ್ಕ.

'ಹೋದರು'

'ಇದು ಮಾವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ'

ಅವರ ಈ ಅನುಕಂಪದ ನುಡಿ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. 

'ಹೂದೋಟದ ಆಸ್ತಿ ಏನಾಯಿತು?'

'ಅದುಂಟು, ಅಲ್ಲೊಬ್ಬಳು ದೇವತೆ ಇದ್ದಳು, ಈಗ ಅವಳೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ಹೋದಳು'

'ಯಾರೂ'

'ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ ಈ ಸಂಗತಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವ! ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆ ಪಾಪ...'

'ಯಾರದು ಮೀನಾಕ್ಷಕ್ಕ'

'ಕಳೆದ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೆ ಅಮ್ಮಿಣ್ಣಿಕುಟ್ಟಿ ಸತ್ತಳು'

ಮತ್ತೇನನ್ನೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೆ ಆತ ಎದ್ದು ಚಾವಡಿಯ ಕಿಟಕಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ. ತನಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಿಟಕಿಯ ಸರಳುಗಳನ್ನ ಗಟ್ತಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೀನಾಕ್ಷಿಯಕ್ಕ.

'ಪಾಪ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಣ್ಣಾಗಿತ್ತದು' ಅಂತ ತನಗೆ ತಾನೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು.

.........

ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಮೊಗಸಾಲೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ತೆರೆದ. ತೆಂಕಲಾಗೆ ಬರಿ ಕತ್ತಲಾವರಿಸಿತ್ತು. ಕಿಟಕಿಯನ್ನ ಬಲವಾಗಿ ತೆರೆದಾಗ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅದೆಂತದೋ ಅಂದು ಬಗೆಯ ವಾಸನೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಂತಿತ್ತು. ಮುಚ್ಚಿದ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನೂ ಆತ ಬಿಚ್ಚಿದ. ಮೂಲೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕತ್ತಲೆ ಇಡುಕರಿದಿತ್ತು. ಚಪ್ಪಡಿ ಹಾಸಿದ್ದ ನಡು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮುರಿದ ಚಾಪೆಗಳ ಕಸಕಡ್ದಿಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ದುರಸ್ತಿ ಕಾಣದ ಕಂಭಗಳೆಲ್ಲ ಒರಲೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದವು.

ಬಡಗು ಕೋಣೆಯ ಬಡಗು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಆತ ಹೋಗಿ ನಿಂತ. ಅದೆ ಏಣಿಯಿರುವ ಕೋಣೆ. ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಅಲ್ಲವ ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದದ್ದು. ಆ ನೆಲದ ಹತ್ತಿರ ಹೋದಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಧುಮುಕಬಹುದೆ? ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಆ ಕತ್ತಲ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಇನ್ನೂ ಬಳೆಗಳು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಘಮ ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಸಿರಬಹುದು, ಬಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಸಾಬೂನಿನ ಸೌಗಂಧ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿರಬಹುದೆ? ಎನ್ನಿಸಿತ್ತು. ವೇದನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಷೂನ್ಯತೆ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿತು.

ಏಣಿಯನ್ನ ಹತ್ತಿ ಮೇಲಿನ ಕೋಣೆಗೆ ಆತ ಹೋದ. ಆದರೆ ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಆ ಒಂದು ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನ ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಬರಲಿರುವ ಗಂಡನಿಗಾಗಿ ತಂಗಕ್ಕ ಅಣಿ ಮಾಡಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಕಿಚಪಿಚ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಇಲಿಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ಬಂದ ಗಂಡು ತಂಗಕ್ಕನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಹೋದನೆಂದು ಮೀನಾಕ್ಷಕ್ಕ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆ ಒಂದು ಕೋಣೆ ಈಗಲೂ ಹಾಗೆಯೆ ಇರಬೇಕು ಒಳಗಿನಿಂದ.

ತೇವವಾಗಿದ್ದ ಗೋಡೆಗಳ, ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ನೆಲದ ಈ ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಓಡಾಡುವಾಗ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ತಲೆ ಮಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಈ ಕತ್ತಲೆಯೊಳಗೆ ಲೀನವಾಗಿ ಹೋಗಿವೆ. ಪೊರೆಮ್ಮಾನ್ ಮಾವ, ನಾರಾಯಣ ಮಾವನ ಆತ್ಮಗಳು ಇಲ್ಲೆ ಎಲ್ಲಾದಾರೂ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಲೆ ಇರಬಹುದು. ಆ ಹುಡುಗಿಯ ನೆನಪೂ ಸಹ ಆಯಿತು. ಈಗ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು ಮಾತರ ಉಳಿದಿರುವ ಮನೆ ತನ್ನ ಮನೆ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆ.

ಐದು ವರ್ಷ ದುಡಿದು ತಾನು ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೆ ಸುರಿದಾಗಿದೆ. ಅಂತೂ ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಶಾಲ ಆತ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇದೆ ಅಂದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಂದಲೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಜೀವವನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಆತಂಕದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಪಾರಾದದ್ದು. ಎಲ್ಲರೂ ಆಗ ದೂರ ಸರಿಸಿದರು, ಕಾರಣ? ಇಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ತಾನು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಬಡವನೊಬ್ಬನನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಮದುವೆಯಾದದ್ದು.

'ಈಗ ಆ ಹೆಂಗಸು ಎಲ್ಲಿರಬಹುದು?' ಎಂಬ  ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮನಸೊಳಗೆ ಆತಂಕದ ಅಲೆಗಳು ಎದ್ದವು. ಮನೆಯವರ ಸಮ್ಮತಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮೆಚ್ಚಿದವನಿಗಾಗಿ ಆಕೆ ಈ ಮನೆಯನ್ನ ಬಿಟ್ಟಳು, ಅನಂತರ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೇಷ ಪಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು. ಅಕೆಯೆಡೆಗೆ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ತಿರುಗಿ ಸಹ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸತ್ತಳು ಅಂತ ಸೂತಕದ ಸ್ನಾನ ಮಿಂದರು. ಒಳಗಿದ್ದ ಸೂತಕ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು, ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೆ ಸೂತಕ ಕಳೆಯಿತು ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡರು.

ಅದೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮಗ ಇದೀಗ ಇದೆ ದೊಡ್ದ ಮನೆಯ ಮಾಲಿಕ! ಯಜಮಾನನಾದ ಮೇಲೆ ಸಂಕಟದಿಂದ ಆಕೆ ತನ್ನಮ್ಮ ಎನ್ನುವುದು ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿಗೆ ನೆನಪಾಯಿತು. ಅವಳನ್ನು ತಾನೂ ಮರೆತೆನಲ್ಲ! ಅಪ್ಪ ಸತ್ತ ನಂತರ ನನ್ನ ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದಳು, ನಂಬೂದರಿ ಮನೆಯ ಜೀತ ಮಾಡಿ ಕಡೆಯುವ ಕಲ್ಲಿನ ಬುಡಲ್ಲಿ ಕೂತು ಎಂಜಲೆಲೆಯ ಅನ್ನವನ್ನುಂಡು.....

ಆಮೇಲೆ ನಾನ್ಯಾಕೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆತೆ? ಯಾರೂ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ್ ನಾಯರ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಆಕೆಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತ. ಧರೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಒದಗಿ ಬಂದ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತವನ್ನ ಬೇಡವೆನ್ನುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಸಹ ಇರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಅದು ತಪ್ಪಾ? ಯಾರದ್ದು ತಪ್ಪು? ಯಾವುದು ತಪ್ಪು? ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಂತೂ ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹಾಗಾಯಿತು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ರಣ ಬಿಸಿಲು ಹೊರಗೆ ಸುಡುತ್ತಿತ್ತು, ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎಲೆ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೆವರಿದ ಮೈಯಿಂದ ಆತ ಚಾವಡಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದ.

ಇಷ್ಟು ದಿನ ಆತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದ. ಎಲ್ಲಾ ಇದ್ದೂ ತಾನು ಅನಾಥನೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹಾಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ತನ್ನ ಬೆಲೆಯನ್ನ ತಾನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಾಚಿಕೆ ಒಳಗೊಳಗೆ ಆವರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಋಣಭಾರದ ಸಂಕೋಲೆಗಳು ತನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿವೆ? ವೈನಾಡಿನ ಸೈದಾಲಿ ಕುಟ್ಟಿಯ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸಿದ ಋಣ, ಬೆವರಿದ ಕೈಯಿಂದ ಶಂಕರನ್ ನಾಯರನ ಗಳಿಕೆಯ ಒದ್ದೆ ನೋಟುಗಳನ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫೀಜು ಕಟ್ಟಲು ಕಡೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ತಂದು ಕೊಟ್ಟ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾನ ಸಹಾಯದ ಋಣ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಕೊಟ್ಟ ಮುಖ್ಯೋಪಧ್ಯಾಯರ ಋಣ. ಆಯಾಸಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಾವಡಿಯ ಕಂಭಕ್ಕೆ ಒರಗಿ ಕಾಲು ಚಾಚಿ ಆತ ಕೂತುಕೊಂಡ. ಸೋಲು ಗೆಲುವುಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುತ್ತಾ ವ್ಯಥಾ ಅವನ ಮನಸು ಪಾಡು ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.

.....

ಮನೆಯ ತಲೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳತ್ತ ಬಂದ ಆ ಯುವಕ ನಿಂತ. ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ 'ಅಮ್ಮಾ ಒಳಗೆ ಬಾ' ಎಂದ. ಅವಳು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತಾಗ 'ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಬಾ' ಎಂದ. ತಲೆಯ ನೆತ್ತಿ ಮೇಲಿ ಆಗಲೆ ಬಿಳಿ ಕೂದಲುಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಲೆ ಚಾವಡಿಯನ್ನೇರಿದಳು. ಆದರೂ ಆ ವಯಸ್ಸಾದವ ಇನ್ನೂ ಹೊರಗೆಯೆ ನಿಂತಿರೋವಾಗ 'ಬನ್ನಿ ಒಳಗೆ' ಅಂತ ಈತ. ಆತನೂ ಸಂಕೋಚದಿಂದಲೆ ಒಳಬಂದ.

'ಒಳಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಕತ್ತಲೆ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ" ಎಂದಳು ಆಕೆ.

'ಹಗಲೂ ಸಹ ಇಷ್ಟು ಕತ್ತಲೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರ ಪ್ರೇತಗಳೂ ಇದ್ದಾವು' ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದಲೆ ಅವಳೆಂದಳು.

'ಅಮ್ಮಾ ಹೆದರಬೇಡ, ಈ ತೊಟ್ಟಿ ಮನೆಯನ್ನ ಮುರಿಸಿ ಹಾಕುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವ. ಒಳ್ಳೆಯ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸುವ ಸಾಕು' ಎಂದ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ.

'ಮುರಿದು ಹಾಕೋದಾ! ಭಗವತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ ಅಲ್ಲವ?'

ಆತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಕ್ಕ. ಆ ನಗುವಿನ ಅಲೆಗಳು ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳನ್ನೂ ಮುಟ್ಟಿ ಮಾರ್ದನಿಸಿದವು. ಆ ಮುದಿ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ಪರವಶನಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನಿಂತೆ ಇದ್ದ.

-ಎಂ ಟಿ ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್.

ತಮ್ಮ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಕಾದಂಬರಿ 'ನಾಲ್ಲಕೆಟ್' ಮೂಲಕವೆ ಬರಹ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಬರಹದ ದೈತ್ಯರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸದ್ಯದ ಭಾರತೀಯ ಬರಹ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರಾಗಿರುವವರು. ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ಸಂಪಾದಕ, ಚಿತ್ರ ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಎಂಟಿವಿ ತಾವು ಸಾಗಿದೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮರೆಯಲಾಗದ ಛಾಪನ್ನ ಮೂಡಿಸಿದವರು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗೆ 'ಜ್ಞಾನಪೀಠ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರನ್ನ ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬಂತು.

ನಾಯರ್ ಕೂಡು ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ವಿಘಟನೆಯ ಕಥೆಯಾದ 'ನಾಲ್ಲಕೆಟ್' ೧೯೫೮ಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟವಾದಲ್ಲಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಸುಮಾರು ಐದು ಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳಾಗಿ ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ 'ನಾಲ್ಲಕೆಟ್' ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತೈದು ಬಾರಿ ಮರು ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ. ೧೯೫೯ರ ಸಾಲಿನ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ 'ನಾಲ್ಲಕೆಟ್'ವಿಗೆ ಸಂದಿತ್ತು. ಅದನಂತರ ಸುಮಾರು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿರುವ 'ನಾಲ್ಲಕೆಟ್'ವನ್ನ ಅನುವಾದಕರಾದ ಬಿ ಕೆ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ 'ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮನೆ' ಅನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್' ಈ ಕನ್ನಡವತರಣಿಕೆಯನ್ನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಎಂಟಿವಿ ಇದೆ ಕೃತಿಯನ್ನ ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ "ಟೆಲಿಫಿಲಂ" ಆಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು.

ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಾತೃ ಮೂಲ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೇರಳದ ನಾಯರ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನ ಆಚಾರ, ವಿಚಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅನನ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಕರಾವಳಿಯ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದರೆ, ದೌಲತ್ತು ದರ್ಪದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಜಮೀನ್ದಾರ ಒಕ್ಕಲಿಗರಿಗೆ ಅವರನ್ನ ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು. ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಹುಡುಗ ಜಾತಿಯವನೆ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಬಡವನೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಭಾಗ್ಯ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳ ಮಗ ಈ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ ಅಪ್ಪನನ್ನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬಡತನದ ಬೇಗುದಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಸಿರಿವಂತ ನಂಬೂದರಿಗಳ ಮನೆಯ ಜೀತ ಮಾಡಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಹೆಣ್ಣಾದ ಪಾರುಕುಟ್ಟಿ ಅವನನ್ನು ಸಾಕಿದಳು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಕಾಲ ಬದಲಾಯಿತು. ಸುಳ್ಳು ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹೃದಯಿ ಶಂಕರನ್ ನಾಯರ್ ಜೊತೆ ಆವಳ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಮಗನೂ ಅವಳನ್ನ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ. ಕಡೆಗೆ ಕಾಲದ ವೇಗ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು. ಆದ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ಕರಗಿ ಹೋದವು. ಅಪಮಾನ, ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆ ಹಾಗೂ ಮನದೊಳ ಬೇಗುದಿಗಳಿಂದ ನರಳಿದ ಅಪ್ಪುಣ್ಣಿ ಬಾಳನ್ನ ಗೆದ್ದು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸುವ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತರಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳ ತಾಕಲಾಟವಿದೆ.

ನಾನು ಮಲಯಾಳಂ ಕಲಿತದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು. ನನಗೆ ಮೂಲ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕನ್ನಡಾನುವಾದ ಎರಡನ್ನೂ ಓದುವ ಸುಖ ಸಿಕ್ಕಿತು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಮಲಯಾಳಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡಾನುವಾದಕ್ಕಿಂತ ಹಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಭಾವಾನುವಾದ ಕಳಪೆಯೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಎಂಟಿವಿಯವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನವೆ ಆಗಿದೆ. ನೋವು, ಅವಮಾನ ಹತಾಶೆಗಳನ್ನ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಖಂಡಿತ ಇದರ ಕಥನ ತಾಕಿಯೆ ತಾಕುತ್ತದೆ.

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೫







"ಕರ್ವಾಲೋ"


ಬರೆದಿರುವವರು; ಕೆ ಪಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೧೯೭೯ ( ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ.)
೨೦೧೩ ( ಮೂವತ್ತೊಂದನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ.),
ಕ್ರಯ; ನೂರಾಐದು ರೂಪಾಯಿ.


" ನಾನು ಮಂದಣ್ಣನ ಡ್ರಂ ಘಟನೆಯ ಅನಂತರ ಸುಮಾರು ದಿನ ಅವನನ್ನು ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕರ್ವಾಲೋ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಹೊರಗೆ ಹಲೋ ಎದುರು ಕೈ ಬೀಸುತ್ತಾ ಆಗೀಗ ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹೀಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹಟಾತ್ತಾಗಿ ಮಂದಣ್ಣನನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಯೋಗ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಪ್ಯಾರ ಒಂದು ದಿನ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ನಮ್ಮೂರಿನಿಂದ ಐದಾರು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಗನಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ. ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಗನಹಳ್ಳಿ ಬಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ಮಂದಣ್ಣ ನಿಂತಿದ್ದನಂತೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ ಪ್ಯಾರ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ಯಾರನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿದನಂತೆ. ಕೊಂಚ ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ ಪ್ಯಾರನನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಕರೆದು 'ಏನೋ ನಿಮ್ಮ ಸೌಕಾರ್ರು ಎನ್'ವಿ ತಗೋತಾರೇನೋ?' ಎಂದು ಪಿಸುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದನಂತೆ. ಅವನನ್ನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕೇಳಿದ ತರದಲ್ಲಿ ಎನ್'ವಿ ಅಂದರೆ ಯಾವುದೋ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯವಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದ ಪ್ಯಾರ 'ಛೇ ಛೇ ಅವರಿಗೆ ಅಂಥದ್ದೆಲ್ಲಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ' ಎಂದನಂತೆ.

'ಹಂಗಾರೆ ನಿಮ್ಮ ಸೌಕಾರ್ರು ಯಾವ ಜಾತಿಯೋ?' ಎಂದನಂತೆ.
ಪ್ಯಾರ 'ಗೌಡ್ರು' ಎಂದ.
'ಲಿಂಗಾಯ್ತ ಗೌಡ್ರ?'
'ಇಲ್ಲಪ್ಪಾ ಒಕ್ಕಲಿಗರು'
'ಹಂಗಾರೆ ಮಾವ್ಸ ತಿನ್ನಬೇಕಲ್ಲ?'
'ಓ ಅದಾ! ಅದು ತಿನ್ತಾರೆ!' ಎಂದು ಪ್ಯಾರ ಹೇಳಿದನಂತೆ.

'ಹಂಗಾರೆ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಸೊಲ್ಪ ನಾಳೆ ತಂದು ಕೊಡಲೇನೋ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ಯಾರ 'ಓ ಆಗಲಿ' ಎಂದನಂತೆ. ಪ್ಯಾರ ನಡೆದಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳಿದ.

'ಲೋ ಪ್ಯಾರ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಅಂದ್ರೇನು ಗೊತ್ತೇನೋ' ಎಂದೆ.

'ಮಟನ್ ಅಂದ್ರೆ ಮಾವ್ಸ ಅಲ್ಲೇನ್ ಸಾಮಿ, ನಮ್ಮ ಭಾವ ಮುಡುಗೆರೆಲಿ ಪೇನ್ಸಿ ಮಟ್ಟನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಇಟ್ಟಿದಾನೆ' ಎಂದ.

'ಮಂದಣ್ಣ ಹಂದಿ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಅಂದಿದಾನೆ ಕಣೋ! ನಿನ್ಮನೆ ಹಾಳಾಗ, ಅವನ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕ, ಸಾಬರ ಬಾಯಿಗೆ ಹಂದಿಮಾಂಸ ಹಾಕಿ ಜಾತಿ ಕೆಡಿಸಿದರಂತ ಜಗಳ ತೆಗೆದೀಯ ಈಗ್ಲೆ ಹೇಳಿದೀನಿ' ಎಂದೆ.

'ಅಯ್ಯಯ್ಯೋ ಸುವ್ವರ್ ಮಾವ್ಸನೇನು ಸಾಮಿ, ಅರ್ರೆ ಇಸ್ಕಿ. ಮಂದಣ್ಣ ನನ್ನ ದೂರ ಕರ್ಕೊಂಡೋಗಿ ಕಿವಿಲಿ ಗುಟ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯದೆ ಆಯ್ತು'

'ಯಾಕೋ ಹಲ್ಕ. ಹಂಗಾದರೆ ತಿಂತಿಯೇನೋ? ನಿಮ್ಮಪ್ಪಾಮ್ಮನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿದರೆ ಏನೋ ಗತಿ'

'ತಿನ್ನಾದು ಬಿಡಾದು ಬ್ಯಾರೆ ಇಚಾರ ಸಮಿ, ಅದನ್ನ ತಿಂಬೋರಿಗೆ ನಮ್ಜಾತಿ ಮಸಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಹೂಳೋದಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಕೊಡಾಕಿಲ್ಲ. ಮಸೀದಿಲೊಂದು ಪೆಟ್ಗೆ ಇರತ್ತೆ, ಹೆಣ ತಗೊಂಡೊಗೊದಕ್ಕೆ. ಅದ್ನ ಕೊಡಲ್ಲ, ಬಾಳಾ ತಕ್ರಾರು ಮಾಡ್ತಾರೆ'

'ಅದನ್ನ ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಜಾತಿಲಿ ತಿನ್ನೊಲ್ಲೋ?' ಎಂದೆ. 'ಅದು ಅಲ್ಲಾ ಕೈಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಮಾಡಿಸ್ಕಳಲಿಲ್ಲವಂತೆ, ಮಿಕ್ಕೋವೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡವಂತೆ. ಸುವ್ವರ್ ಅಲ್ಲಾಗೆ ಉಲ್ಟಾ ಹೊಡೆದಿದ್ರಿಂದ ಅದನ್ನ ತಿನ್ನ ಕೂಡದಂತಾ ಕಟ್ಟು ಮಾಡವ್ರೆ. ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಇಚಾರನೆಲ್ಲ ದೊಡ್ದು ಮಾಡಿ ತಿನ್ನಾಕೇ ಕೂಡ್ದಂತ ಮಾಡಿದರೆ ಹೇಗೆ ಸಾಮಿ?' ಎಂದ. ಅವನ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತಿನ್ನೋದು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಗಕೂಡದು ಅಂತಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದಂತಿತ್ತು.

ಮಾರನೆ ದಿನ ಮಂದಣ್ಣ ಒಂದು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಪಿಗ್ಮಟನ್ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದ. ಚೀಲದಿಂದ ಕೆಂಬಣ್ಣದ ನೀರು ಇಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಕೊಂಚ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಚೀಲದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿದೆ. ನನ್ನ ನೋಟದ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಅರಿತವನಂತೆ ಮಂದಣ್ಣ 'ಏನೂ ಹೆದರ್ಕೋಬೇಡಿ ಸಾರ್, ಭಾಳಾ ಒಳ್ಳೆ ಹಂದಿ! ಬರಿ ಚರುಬೀನೆ ಒಂದು ಗೇಣು ದಪ್ಪಾ ಇದೆ. ಒಳ್ಳೆ ಕೊಬ್ರಿ ಹಂಗಿದೆ. ಶಾಕ ತಾಗಿಸದೆ ತಿನ್ಬೋದು' ಎಂದು ಲಾಲಾಜಲ ಸಂಮಿಶ್ರಿತ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಹೊಗಳತೊಡಗಿದ. 'ಒಳ್ಳೇದು ಕಣೋ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಹಂದಿ ಮಾಂಸ ತಂದುಕೊಟ್ಟೆ ಅಂತ ಹೇಳಬೇಡ ಕಣೋ' ಎಂದೆ.

ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ 'ಯಾಕೆ ಸಾರ್' ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ನಾನು ಹಂದಿ ಮಾಂಸದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಹಲವು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಪ್ಯಾರನಿಗೆ ಅವನ ಮರಣಾನಂತರ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿದೆ.


'ಅದ್ರಾಗೇನಿದೆ ಸಾರ್, ತಿನ್ತಕ್ಕಂತಾ ಪದಾರ್ಥ. ಕರ್ವಾಲೋ ಸಾಹೆಬ್ರಿಗೆ ಸಪ್ಲೈ ಕೊಡ್ತೀನಿ! ಮುಖ್ಯ ಅವನ ಜಾತಿವಸ್ತರು ತೊಂದರೆ ಕೊಡ್ತಾರೆ ಅಷ್ಟೆ!' ಎಂದು ತಾತ್ಸಾರದಿಂದ ಹೇಳಿದ.


'ನಿನ್ನ ಕೆಲಸದ ವಿಷಯ ಏನಾಯ್ತಯ್ಯಾ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ 'ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಾ ಸಾರ್? ಅವತ್ತು ಜೇನು ಕೈಲಿ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮಿನಿಷ್ಟ್ರಿಗೆ ಟಿಬಿಲಿ ವಾಂತಿ ಬೇಧಿ ಶುರುವಾಯ್ತಂತೆ! ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಲಿ ಔಷಧಿ ಕೊಡೆಸೋಕ್ಕಂತ ಕೂಡ್ಲೆ ಅವರನ್ನ ತಗೊಂಡು ಹೋದರಂತೆ. ನಾನು ಬ್ಯಾಂಡು ಹೊತ್ಕೊಂಡು ಓಡೋಗ್ತಾ ಬಿದ್ದು ಕಾಲ ಉಗುರು ಕಿತ್ತು ಬ್ಯಾಡ ಫಜೀತಿ' ಎಂದ.

'ಅಲ್ಲೋ ನಿನ್ನ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಶಬ್ದಕ್ಕೇ ಜೇನುಗಳು ಹಾಗೆ ರೇಗಿದ್ದಂತೆ ಕಣೋ' ಎಂದೆ.

'ಅದು ಹ್ಯಾಗೆ ಸಾರ್! ಆ ಕಳ್ಮುಂಡೆ ಮಕ್ಳು ಸ್ಕೂಲು ಹುಡುಗರದೆ ಆ ಕಿತಾಪತಿ. ಅವರೆ ಯಾರೋ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆದಿದಾರೆ. ಜೇನು ಕಾಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಪೋಲಿಸ್ನೋರ ಕಾಟ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು! ಸಿಕ್ ಸಿಕ್ಕೋರ್ನೆಲ್ಲಾ ಟೇಶನ್ನಿಗೆ ಎಳ್ಕೊಂಡು ಹೋದ್ರಂತೆ' ಎಂದ.

'ಇಲ್ಲಾ ಕಣೋ, ಕರ್ವಾಲೋ ಸಾಹೆಬರೆ ಹೇಳಿದರು. ನಿನ್ನ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಗಲಾಟೆಯಿಂದಾನೆ ಅಂತ' ಎಂದೆ.

'.....ಅಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಡು ಹೊಡೆದರೆ ಅದಕ್ಕೇನೂಂತೀನಿ' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ. ' ಸದ್ಯ ವಿಸ್ಯ ಆ ಪೋಲಿಸ್ನೋರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗ್ಲಿಲ್ಲ, ಇಲ್ದಿದ್ರೆ ನನ್ಮುಕುಳಿ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಡು ಬಜಾಯಿಸ್ತಿದ್ರು!' ಎಂದು ಸಮಾಧಾನ ತಾಳಿದ.


ಮಂದಣ್ಣ ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಅವನು ಹೋದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಏನೋ ಹೊಳೆದಂತಾಯ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಬಹುಷಃ ಈ 'ಪಿಗ್ಮಟನ್' ದೆಸೆಯಿಂದಲೆ ಇವನು ಕರ್ವಾಲೋರಿಗೆ ಆಪ್ತನಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಗುಳ್ಡು ಮಂದಣ್ಣನಿಗೂ ಆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮ ನನಗೆ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ.


ಆದರೆ ನನ್ನ ಊಹೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ತರುವಾಯ ಕರ್ವಾಲೋರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಕರ್ವಾಲೋ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕರ್ವಾಲೋ ಸಹಾಯಕ ಗೂಬೆ ಮೋರೆಯ ದಪ್ಪಗಾಜಿನ ಕನ್ನಡಕದ ನಾಗರಾಜ ಅವರು ಒಂದು ವಾರಕಾಲ ರಜಾಹಾಕಿ ಮಂದಣ್ಣನ ಜೊತೆ ಎತ್ತಲೋ ಹೋದರೆಂದು ಹೇಳಿದ. ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಮಂದಣ್ಣನ ಜೊತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು ಕರ್ವಾಲೋ? ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಗೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾಗರಾಜ ಹೇಳಿದ. ಅವನ ಅಸಡ್ಡೆ ಗಮನಿಸುವಷ್ಟು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

......

ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ಬೆಳಗ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಝಳಝಳ ಬಿಸಿಲು. ರಾತ್ರೆ ಮಾತ್ರಾ ಆಗೀಗ ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ನನ್ನ ತೋಟವನ್ನು ಮಾರಿ ಬೇರೇನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯದಿಂದ ಲಾಭ ಬರುವುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ನಶಿಸತೊಡಗಿತ್ತು. ಲಾಭ ಮಾಡುವುದಿರಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಜೀತದಾಳಾಗಿ ನಾನೂ ನನ್ನಂತ ಅನೇಕ ರೈತರೂ ಪರಿವರ್ತಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಕಿದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಒಂದೂ ಗುರಿ ತಲುಪುತ್ತಲೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕೊಂಚ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬಂದರೂ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೆ ಹಣದುಬ್ಬರ, ಏರಿದ ಸಾಮಾನುಗಳ ಬೆಲೆ. ವಿಷದಂತೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಡ್ಡಿದರ, ಅದನ್ನು ಕಬಳಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಸದಾ ಮುಂದೆ ಸಿಕ್ಕುವ ಲಾಭದ ಮರೀಚಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ.


ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಮೌನ, ಏಕಾಂತ, ಗ್ರಾಮ ಜೀವನದ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳು, ಪೇಟೆಯ ಗಲೀಜು, ಹೊಗೆ, ಜನಜಂಗುಳಿಗಳಂತೆಯೆ ಏಕತಾನವಾಗಿ ಬೇಸರ ತರತೊಡಗಿದ್ದವು. ಕಾಡು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಗೌಪ್ಯ, ಕುತೂಹಲ, ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೆರಳಿಸದೆ ಜಡವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಕಾಣತೊಡಗಿತ್ತು. ನನ್ನೊಳಗೇ ನಾನು ಮುಳುಗಿ ಹೋದೆ. ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗ ತೊಡಗಿದೆ, ಎಂದರೆ ತತ್ವಚಿಂತನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆನೆಂದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಸದಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಗುಣಾಕಾರ ಭಾಗಾಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಾ, ಬಡ್ಡಿ ಸಾಲ ಇವುಗಳನ್ನು ಮೆಲಕುತ್ತಾ ನನಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮುದಿಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ? ಡಯಾಬಿಟಿಸ್, ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಹಿಲೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ? ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತೋಟವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಾರಿದರೆ ಈ ನಿರುತ್ಸಾಹದ ಶರಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಂತೆಯೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೆ.

ಒಂದು ದಿನ ತೋಟ ಮಾರುವ ದಳ್ಳಾಳಿಯೊಬ್ಬರು ಬಂದು ತೋಟದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ನನಗೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾ ಓಡೋಡಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡಿತು. ಅವನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಮಾತು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಾನು ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದೆ.

'ಅಯ್ಯಾ ಕಿವಿ ಕಾಡೊಳಗೆ ಕೂತುಗೊಂಡು ಬೊಗಳುತ್ತಾ ಇದೆ. ಎಷ್ಟು ಕರೆದ್ರೂ ಬರೋದಿಲ್ಲ' ಎಂದ.


'ನೀನು ನಾಯಿ ಕರಕೊಂಡು ಯಾಕೋ ಹೋಗಿದ್ದೆ? ಕತ್ತೆ!' ಎಂದೆ. 'ಮಂಗನ್ನ ಓಡಿಸೋಕಂತ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಎಷ್ಟು ಬ್ಯಾಡಾಂತ ಓಡಿಸಿದರೂ ನನ್ನ ಹಿಂದೇನೆ ಬಂತು ಸಮಿ' ಅಂದ.

ಬಂದವರಿಗೆ 'ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಕಾಯುತ್ತೀರಾ, ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಾಯಿ ಕರಕೊಂಡು ಬಂದು ಬಿಡ್ತೀನಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಕಿವಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಸ್ಪಾನಿಯಲ್ ಜಾತಿಯ ಬಿಳಿಯ ನಾಯಿ. ಮನೆ ಕಾಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶಿಕಾರಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಅದ್ವಿತೀಯನಾಗಿದ್ದ. ಅದರ ಗುಣ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕೇವಲ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ರೀತಿಯ ನಾಯಿ ಇರುತ್ತದೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಕಿವಿಯನ್ನು ಸಾಕಿದ ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ನೋಡಿದಂತಾಗಿತ್ತು.


ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ಕೋವಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪ್ಯಾರನಿಗೆ 'ಎಲ್ಲಿ ತೋರಿಸು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಟೆ. ಹಂದಿಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನೋ ತಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಿದೆ. ಪ್ಯಾರ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದಟ್ಟವಾದ ಜಿಗ್ಗಿನ ಕಾಡಿನತ್ತ ನಡೆದ. ಹಂದಿ ಹುಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಆ ಜಾಗ ಬಹಳ ಲಾಯಕ್ಕಾಗಿತ್ತು, ಪೊದರಿನೊಳಗಿಂದ ನಾಯಿ ಬೊಗಳುವ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ 'ಏ ಕಿವಿ ಬಾ' ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದೆ. ಅದು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನಗೊಂಡು ಬೊಗಳತೊಡಗಿತು.


ಪ್ಯಾರನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ 'ಹಲ್ಕಾ ಬಡ್ಡಿಮಗನೆ, ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತೀನಂತ ಹೇಳೀ ಇಲ್ಲಿಗ್ಯಾಕೋ ಬಂದೆ?' ಎಂದು ಬೈದೆ.

'ಇಲ್ರಯ್ಯಾ ನಾನು ಯಾಲಕ್ಕಿ ತೋಟದ ತಾವಾನೆ ಇದ್ದೆ. ಇದು ಯಾವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಬಂತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ಅದನ್ನ ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗಕ್ಕಂತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆ ಅಷ್ಟೆ' ಎಂದ

ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡುವುದೊಂದೇ ಉಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾಡಿನ ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಮೂಗು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೂ ಜಾಗ ಇರಲಿಲ್ಲ.

'ಏ ಪ್ಯಾರ ಗಿಡ ಹತ್ತಿ ಏನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತ ನೋಡು' ಎಂದು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿಡ ತೋರಿಸಿದೆ.


ಪ್ಯಾರ ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿದ.

'ಏನೋ ಏನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೋ?' ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.

'ಕಾಣ್ತಿತೆ, ಏ ಕಿವಿ ತುತ್ ಥೇರಿ ಇಸ್ಕಿ! ಬಾರೋ ಇತ್ಲಾಗಿ' ಎಂದು ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ಯಾರ ಕೂಗಿದ.

'ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತ್ಕೊಂಡು ಬೊಗುಳ್ತಾ ಇದೆ, ಏನಕ್ಕೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗುದಿಲ್ಲ. ನನ್ಕಡೆ ನೋಡ್ತು, ಬರಾಕಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇನ್ನೊಂದೆರಡು ಬಾರಿ 'ಕಿವಿ ಬಾ ಬಾ' ಎಂದು ಗದರಿಸಿದ.


'ಲೋ ಪ್ಯಾರಾ ಇನ್ನೇನೂ ಮಾಡಕ್ಕಾಗಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡೋಣ ನಡಿ ಎಂದೆ.

'ನಡೀರಿ ದೇವ್ರೆ ಗತಿ!' ಎಂದ.

ದಬಾಯಿಸ್ಕೊಂಡು ಬಲೆಯಂತೆ ಹಣೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆ ಲಾಂಟಾನದ ಜಿಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೇಗೋ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರೆಯತೊಡಗಿದೆವು. ಮುಳ್ಳು ಚರ್ಮ ಹರಿಯುವಂತೆ ಗೀರಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಿವಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ ಪ್ಯಾರನನ್ನೂ ಅದನ್ನೂ ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಕೂಗನ್ನು ಕಿವಿ ಅದರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿತೇ ವಿನಃ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರಲಿಲ್ಲ.

ಅಂತೂ ಯಮ ಸಾಹಸದಿಂದ ಅದು ಬೊಗಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗ ತಲುಪಿದೆವು. ಕಿವಿ ಒಂದು ಸಾರಿ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ನೋಡಿ ಬಾಲವಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬೊಗಳತೊಡಗಿತು! ಸರಿ ಹಂದಿಯೋ ಹಾವೋ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಪೆಟ್ಟುಬಿದ್ದ ಮಂಗನೋ ಇರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದೆ, ಬಂದೂಕು ರಡಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ.


ಆದರೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಕಿವಿಯೊಡನೆ ಸೆಣೆಸಿ ನಿಂತಿದ್ದ ವೈರಿಯ ಕಿಂಚಿತ್ ದರ್ಶನವೂ ನಮಗಾಗದಿದ್ದುದ್ದು. ನಾನು ನಿಂತಲ್ಲಿಯೇ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಿವಿ ಬೊಗಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ಸಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ ಒಂದು ತಾರೆ ಮರದ ಬುಡದತ್ತ ಬೊಗಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಕಡೆ ಕೊಂಚ ಗುರುಗಿ ಹುಳು ಇದ್ದುದ್ದರಿಂದಲೋ ಏನೋ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿ ನಮಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಕಿವಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದೆ ಸಮ ಛಂಧೋಬದ್ಧವಾಗಿ ಆ ಕಡೆಗೆ ಬಾಯಿ ಮಾಡಿ ಬೊಗಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

'ಲೋ ಪ್ಯಾರ ನಿನಗೇನಾದರೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೋ?' ಎಂದೆ.

'ಕಾಣ್ತಿತೆ! ಆದ್ರೆ ಕಾಣಕಿಲ್ಲ!!' ಎಂದ.

ಪ್ಯಾರನ ಮಾತೋ! ಭಾಷೆಯನ್ನ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅಸಡ್ಡೆಯಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸುವವರನ್ನು ನಾನು ನೋಡೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕುತ್ತಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು ದುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

'ಮತ್ತೆ ಕಾಣ್ತಿತೆ ಅಂದದ್ದು ಎಂತದನ್ನೋ ಅಯೋಗ್ಯ?'

'ಅಲ್ಲ ಸಮಿ ಕಾಣ್ತಿತೆ! ಆದ್ರೆ ಕಣ್ಗೆ ಏನೂ ಕಾಣಕ್ಕಿಲ್ಲ!!'

'ಹೋಗ್ಲಿ ಬಿಡು ನೀನು ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಾ, ನಾನು ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರ್ತೀನಿ. ಎಂಥದಾದರೂ ಕಂಡರೆ ಹೇಳು'

'ಆಯ್ತು ನಡೀರಿ' ಎಂದ.


ಇಬ್ಬರೂ ಮರದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಹೊರಟೆವು. ನಾನಿನ್ನೂ ಅರ್ಧ ದಾರಿ ಕ್ರಮಿಸಿರಲಿಲ್ಲ 'ಓ ಬನ್ನಿ ಬನ್ನಿ ಸಮಿ, ಥತ್ ಥೇರಿ ಇಸ್ಕಿ ಮಾಕಿ! ಏ ಕಿವಿ ಬಾರೋ ಇತ್ಲಾಗಿ' ಎಂದು ಪ್ಯಾರ ಕೂಗಿದ್ದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಅವನ ಮಾತಿನಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲೇನೋ ಭಯಂಕರ ಪ್ರಾಣಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿ 'ಏನೋ ಅದು?' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹಳುವಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ.

'ಮಡ್ಕೆ ಸಮಿ! ಯಾರೋ ಕಳ್ಳನನ್ನ ಮಕ್ಳು ಭಟ್ಟಿ ಸರಾಪು ಕಾಯಿಸೋರದ್ದು ಕೆಲ್ಸ, ಏ ಕಿವಿ ಭಾಂಚೋತ್! ಒಳ್ಳೆ ಕೆಲ್ಸ ಕೊಟ್ಯಲ್ಲ' ಎಂದು ಕಿವಿಗೆ ಬೈದ.

ನಾನು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ ಯಾರೋ ಶರಾಬು ಕಾಯಿಸಿ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಬೋರಲಿಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಕಿವಿಗೆ ಒಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುದ್ದಬೇಕೆಂಬಷ್ಟು ಕೋಪ ಬಂತು. ಆದರೆ ಕಿವಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೊಗಳಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಮಡಿಕೆಯೊಳಗಿಂದ ಹಿಸ್ ಎಂಬ ಸದ್ದು ಹಾವು ಭುಸುಗುಡುವಂತೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಯಾವುದೋ ಹಾವೊಂದು ಮಡಿಕೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಮಡಿಕೆಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಹೋದೆ. ಮಡಿಕೆಯೊಳಗಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಡೈನಮೋ ರೀತಿ ಸದ್ದು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಪ್ಯಾರ 'ಅಯ್ಯಯ್ಯೋ ಜೇನು ಸಮಿ ಜೇನು' ಎಂದು ಕೂಗಿದ. ನೋಡಿದೆ, ಹೌದು! ಜೇನುಗಳು. ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬೋರಲಾದ ಮಡಿಕೆ ಬಾಯೊಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಇದ್ದವು. ಕಿವಿ ಬೊಗಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅಷ್ಟೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ಝೇಂಕರಿಸಿ ಭುಸುಗುಡುವಂತೆ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದವು.


'ನೋಡಿದ್ರಾ ಸಮಿ! ಜೇನು ಕಂಡ್ರೆ ಹೇಳು ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರಲ್ಲ! ಕಿವಿನೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ್ನಲ್ಲ ಈಗ! ನೋಡಿದ್ರಾ ಹೆಂಗೈತೆ ಇವನ ಬುದ್ಧಿ' ಎಂದ ಪ್ಯಾರ.

ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಟುಯ್ ಎಂದು ತಂತಿ ಮೀಟಿದಂತೆ ಸದ್ದಾಯ್ತು. ಕಿವಿಯ ಬಳಿಯೆ ಆದ ಈ ಸದ್ದು ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಫಟ್ ಎಂದು ಒಂದು ಜೇನು ತುಟಿಗೆ ಬಾರಿಸಿತು. 'ಅರ್ರರೆ' ಎಂದು ನಾನು ಏನೋ ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಫಟಫಟ ಜೇನುಗಳ ದಾಳಿ ಆರಂಭವಾಯ್ತು. ಕಂಬಿ ಕೀಳುವುದೊಂದನ್ನುಳಿದು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.

'ಅರೆ ಇಸ್ಕಿ, ಅರೆ ಇಸ್ಕಿ, ಥತ್ತೆರಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪ್ಯಾರ 'ಬನ್ನಿ ಸಮಿ, ಜೇನು ಭಾರಿ ರಾಂಗ್ ಆಗೋ ಹಂಗೆ ಕಾಣ್ತದೆ' ಎಂದು ಕೂಗಿದ. ಅವನಿಗೂ ಜೇನು ಕಚ್ಚ ತೊಡಗಿದ್ದವು. ಕಿವಿಗೂ ಒಂದೆರಡು ಜೇನು ಮೂತಿಗೆ ಬಾರಿಸಿರಬೇಕು. ಎಷ್ಟು ಕರೆದರೂ ಬಾರದಿದ್ದುದು ಮೂತಿ ಕೊಡಹುತ್ತಾ ದೆವ್ವ ಹಿಡಿದವರಂತೆ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಬಿ ಕಿತ್ತಿತು. ನಾನೂ ಪ್ಯಾರನೂ ಮುಳ್ಳು ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ಆದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದೆವು.


ಪೊದೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಕಿವಿಯ ವಿಳಾಸವೆ ಇಲ್ಲ! ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದು ಜೇನಿನ ಬಾಯಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಅದು ಪಲಾಯನ ಸೂತ್ರ ಪಠಿಸಿತ್ತು.


ಕಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ನಾನೂ ಪ್ಯಾರನೂ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದೆವು. ಯಾರೋ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕದ್ದಿಟ್ಟ ಕಳ್ಳಭಟ್ಟಿ ಮಡಕೆಗೆ ಜೇನುಗಳು ಬಂದು ಕಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾವೆಂದೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆವು. ಪ್ಯಾರ ಹೇಳಿದ, ಮಂದಣ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಜೇನು ತೆಗೆಸೋಣ ಎಂದು. ಪ್ಯಾರನಿಗೆ ಜೇನುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಚ್ಚಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಬಳಿ ಹುಬ್ಬಿನ ಹತ್ತಿರ ಎರಡು ಕಚ್ಚಿ ಆಗಲೆ ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಊದಿತ್ತು. ನನ್ನ ತುಟಿ ಹನುಮಂತರಾಯನ ತುಟಿಯಂತಾಗಿತ್ತು.

ಇಬ್ಬರೂ ಕಿವಿ ಮಾಡಿದ ಕುಚೇಷ್ಟೆಗೆ ಬಯ್ಯುತ್ತಾ ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದೆವು. ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಕಾಯಲು ಹೇಳಿ ಕೂರಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಬದಲಾದ ಮುಖ ಚೆಹರೆ ನೋಡಿ ಬಿದ್ದೂಬಿದ್ದೂ ನಕ್ಕರು.


- ಕುಪ್ಪಳಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ.


 ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನ ಲಘುವಾದ ಆಡು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದ ತೇಜಸ್ವಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿ. ಅವರ ಕಥನ ಶೈಲಿಯ ರಮ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಮಾರು ಹೋಗದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಯೆ ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಲೇಖಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಚಿಂತಕ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯ, ಚಿತ್ರಕಾರ, ಸರೋದ್ ವಾದಕ, ಕೃಷಿಕ ಹೀಗೆ ಆಗಾಗ ವಿಭಿನ್ನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈ "ಕರ್ವಾಲೋ". ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಮರು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಈ ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಮರು ಮುದ್ರಣ ಗೊಂಡಿರುವ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.


ವಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನಾನು ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಯುವ ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದೆ ಎನ್ನುವ ಹೆಮ್ಮೆ ನನಗಿದೆ. ಅವರ ಬಾಳ್ವೆಯ ಕಡೆಯ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟಿನ ಗಾಢ ಸ್ನೇಹ ಸಾಧಿಸಿದ್ದೆವು ನಾನು ಹಾಗೂ ರುದ್ರಪ್ರಸಾದ್. ಅವರಿಂದ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಲಿತದ್ದು ಬಹಳ ಇದೆ. 'ಕರ್ವಾಲೋ"ವನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲಿಗೆ ಓದಿದ್ದು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಏಳನೆ ತರಗತಿಯ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ. ಆಗ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದ 'ಕರ್ವಾಲೋ' ನನಗೆ ಪುಟ್ಟಿಯ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಓದಿನಲ್ಲಿಯೆ ಮೋಡಿ ಹಾಕಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಿರಿಯ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಓದಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಸಕ್ತಿ ಅಪಾರವಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ.


೧೯೮೦ರ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೃತಿಯೆಂಬ ಅರ್ಹತೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಸ್ಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕೃತಿ ಅನಂತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಜನ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದೆ. ಅವರ ಇನ್ನಿತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಂತೆಯೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷುದ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುವ ಹಾವುಗೊಲ್ಲರ ಎಂಕ್ಟ, ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡುಗಳ ಜೊತೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, 'ಗರ್ಮಿ'ಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ(?) ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕ ಹೆಂಗಸರನ್ನ ಹಾಗೂ ಮರಗಳನ್ನ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುವ ಬಿರ್ಯಾನಿ ಕರಿಯಪ್ಪ, ಊರ ಗಮಾರ 'ಮೇರೇಜು' ಗಿರಾಕಿ ಮಂದಣ್ಣ, ಜೇನು ಸೊಸೈಟಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಮನೆ ಕೆಲಸದ ಹೆಪ್ರ ಸಾಬರ ಹುಡುಗ ಪ್ಯಾರ, ಕಳ್ಳಭಟ್ಟಿ ಕಾಸುವ ಮಂದಣ್ಣನ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟ ಮಾವ ನಾರ್ವೆಯ ಕುಡುಕ ರಾಮಯ್ಯ, ಮಂದಣ್ಣನ ದೊಡ್ಡ ಮೊಲೆಯ ಪ್ರೇಯಸಿ ಕಂ ಹೆಂಡತಿ ರಾಮಿ, ಸಮಯ ಸಾಧಿಸಿ ಚಾಡಿ ಚುಚ್ಚಿ ತನ್ನ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಪಾಹಪಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುವ ಸರಾಯಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗೋವಿಂದಯ್ಯ, ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಳಶವಿಟ್ಟಂತೆ ಆಗಾಗ ಸಲ್ಲದ ಕಿತಾಪತಿ ಮಾಡುವ ನಾಯಿ ಕಿವಿ, ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಕಾಡಿನ ನಿಗೂಢತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನರಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕರ್ವಾಲೋ, ಅವರ ನಮ್ರ ಶಿಷ್ಯ ಕ್ಯಾಮರಾ ಪ್ರಭಾಕರ, ಎಲ್ಲದರ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿ ಮೂರರ ಮುಂದೆ ಏಳುಸೊನ್ನೆ ಹಾಕುವಷ್ಟು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಜೀವಿಯಾದ ಹಾರುವ ಓತಿ! ಒಟ್ಟ್ ರಾಶಿ ಹೀಗೆ ಒಂದಕ್ಕೊ ಪರಸ್ಪರ ಸೂತ್ರ ಸಂಬಂಧವೆ ಇಲ್ಲದಂತ ಪಾತ್ರಗಳ ನಿಲ್ಲದ ಪರಿಷೆ!

ಇದರ ನಿಗೂಢ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮೆ ಓದಲೆ ಬೇಕಾದ ಕೃತಿ ಇದು. ಇದನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಆಮೇಲೆ ನೀವು ತೇಜಸ್ವಿ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾದಕ ವ್ಯಸನಿಗಳಂತೆ ದಾಸರಾಗದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿ!

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೪




"ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ"


ಬರೆದಿರುವವರು; ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಗುಂಡಪ್ಪ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಕಾವ್ಯಾಲಯ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೧೯೪೫ ( ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ.)
೨೦೧೨ ( ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ.),
ಕ್ರಯ; ಎಪ್ಪತೈದು ರೂಪಾಯಿ.



"ಹುಲ್ಲಾಗು ಬೆಟ್ಟದಡಿ, ಮನೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಾಗು,
ಕಲ್ಲಾಗು ಕಷ್ಟಗಳ ಮಳೆಯ ವಿಧಿ ಸುರಿಯೆ.
ಬೆಲ್ಲ-ಸಕ್ಕರೆಯಾಗು ದೀನದುರ್ಬಲರಿಂಗೆ,
ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ವಿಧಿ ಅದರ ಸಾಹೇಬ,
ಕುದುರೆ ನೀನ್,ಅವನು ಪೇಳ್ದಂತೆ ಪಯಣಿಗರು.
ಮದುವೆಗೋ ಮಸಣಕೋ ಹೋಗೆಂದಕಡೆಗೋಡು,
ಪದಕುಸಿಯೆ ನೆಲವಿಹುದು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಕಂಡ ದೈವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕೈಯ ಮುಗಿದೇನಹುದು,
ಚಂಡಚತುರೋಪಾಯದಿಂದಲೇನಹುದು.
ತಂಡುಲದ ಹಿಡಿಯೊಂದು ತುಂಡುಬಟ್ಟೆಯದೊಂದು,
ಅಂಡಲೆತವಿದೇಕೇನೋ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ತಿರುಗಿತಿರುಗಿ ತೊಳಲುವುದು ತಿರಿದನ್ನವುಣ್ಣುವುದು,
ಮೆರೆದು ಮೈಮರೆಯುವುದು ಹಲ್ಲ ಕಿರಿಯುವುದು.
ಮರಳಿ ಕೊರಗಾಡುವುದು ಕೆರಳುವುದು ನರಳುವುದು,
ಇರವಿದೇನೊಣರಗಳೆ? ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ಧರೆಯ ಬದುಕೇನದರ ಗುರಿಯೇನು ಫಲವೇನು?
ಬರಿ ಬಳಸು ಬಡಿದಾಟ ಬರಿ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ.
ತಿರುತಿರುಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಹೊರಕೊಳುವ ಮೃಗಖಗಕ್ಕಿಂತ,
ನರನು ಸಾಧಿಪುದೇನು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ?.

ಜಗದೀ ಜಗತ್ತ್ವವನು, ಮಯಾವಿಚಿತ್ರವನು
ಒಗೆದಾಚೆ ಬಿಸುಡೆಲ್ಲ ಕರಣವೇದ್ಯವನು,
ಮಿಗುವುದೇಂ ? ರೂಪಾಖ್ಯೆಯೊಂದುಮಿಲ್ಲದ ವಸ್ತು,
ಹೊಗಿಸಾ ಕಡೆಗೆ ಮತಿಯ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ.

ನಿನ್ನ ಜೀವಿತವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಕೈಮಾಳ್ಕೆಯೇಂ?,
ಅನ್ಯಶಕ್ತಿಗಳೆನಿತೋ ಬೆರೆತಿರುವುವಲ್ಲಿ.
ಅನ್ನನೀಡುವರ್ ತಿಳಿವನೀವರ್ ಒಡನಾಡುವವರ್,
ನಿನ್ನ ಬಾಳ್ಗಿವರಿರರೆ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ?"

- ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪ.



ಮೂಲತಃ ಹವಿ ಹೃದಯದವರಾಗಿದ್ದ ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರದ್ದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ವ ತಿಳಿಸುವ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ". ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿಯೆ ಅದೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳಿನ ಸತ್ವಗಳ ಸಾರವನ್ನ ಸರ್ವಜ್ಞ ಹಿಂದೆ ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ ಡಿವಿಜಿ ಇಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೆ ಮೌಲಿಕವಾಗಿ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಭೂತ ನೀತಿಗಳನ್ನ ಸಾದರ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಪದಗಳನ್ನ ತುರುಕಿಸದೆ. ಅನಗತ್ಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಳಿಯದೆ ಸರಳ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಮನದ ಮಾತುಗಳನ್ನ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮ"ನ ಮೂಲಕ ಭಿಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆಡಿಸಿದ್ದರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಡಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂಬೈನೂರಾ ನಲವತ್ತೈದು ಕಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಸಾರವಿದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕಗ್ಗಗಳೂ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಜೀವನದ ಏಳು ಬೀಳುಗಳ ಅನುಸಾರವಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ"ದ ಮೂಲಕ ಕಂಡವರಿಗಷ್ಟೆ ನೀತಿಬೋಧೆ ಮಾಡದೆ ತಾವೂ ಅದನ್ನ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ ಸರಳ ಸಜ್ಜನರು. ಇಂದಿನ ಅರೆನೆರೆತ ಗಡ್ಡದ ತಲೆಮಾಸಿದ ಖಾದಿ ಛದ್ಮವೇಷದ ಜ್ಞಾನಪಿತ್ಥ ತಲೆಗೆ ಏರಿದ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನ ಎಬಡರಂತೆ ಭೋಪರಾಕು ಹಾಕುತ್ತಾ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಿದು. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದೆಡೆಗೆ ಅತೀವ ಒಲವಿದ್ದ ಡಿವಿಜಿ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಚನೆಗಳಂತೆಯೆ ಬಸವನಗುಡಿಯ "ಗೋಖಲೆ ವಿಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆ"ಯನ್ನ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಋಜುವಾತು ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬಾಳ್ವೆಯನ್ನೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ "ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ" ಹಾಗೂ ಅದರ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗ "ಮರುಳ ಮುನಿಯನ ಕಗ್ಗ"ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತು ಕಾವ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಏಳು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವಿಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಎರಡು ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಐದು ನಾಟಕಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಅದ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಆರು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಕುರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದರೆ.

ಮೂಲತಃ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದ ಡಿವಿಜಿ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನ ತಾವೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕನ್ನ ಆರಂಭಿಸಿ ಅನಂತರ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿದ್ದ ಚೇತನ ಅದು. ನೆನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ  ತಾವಾಡಿದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಕೃಅತಿಯಲ್ಲಿ ಬದ್ಧರಾಗದೆ ಸೋಗಲಾಡಿತನವನ್ನೆ ಹೇಸಗೆಟ್ಟ ಬಾಳು ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಡ್ನಾಡಿ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೊಂದು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಸರಕಾರಿ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲೇಳುತ್ತಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಸಹಾಯವನ್ನ ಅದ್ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕರೂ ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಡಿವಿಜಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಸರ್ವ ಮಾನ್ಯವಾದುದು. ಸರಕಾರಿ ಖಜಾನೆಯ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಣಕ್ಕೂ ಬೆಂಕಿ ಇಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಖಕ್ಕೆ ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಸುವ ಮಂದಿಯನ್ನ ಮನಸೋ ಇಚ್ಛೆ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುವ ಮಡ್ದ ಮಂಡೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಡಿವಿಜಿಯಂತವರನ್ನ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು. "ಪದ್ಮಭೂಷಣ" ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನ ಭಾರತ ಸರಕಾರದಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಯೆ ಪಡೆದ ಡಿವಿಜಿಯವರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಟ್ಟ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವ್ರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತೇ ಹೊರತು ಲಾಬಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುವ ದಳ್ಳಾಳಿ ವೃತ್ತಿಯದಲ್ಲ.

ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮಗ ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬಿಜಿಎಲ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರೂ ಸಹ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಮಯಶೈಲಿಯಿಂದ ಕಗ್ಗ ಕಗ್ಗಂಟೆಂದು ಅನ್ನಿಸುವವರಿಗಾಗಿ ಡಿ ಆರ್ ವೆಂಕಟರಮಣನ್ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಕಗ್ಗಕ್ಕೊಂದು ಕೈಪಿಡಿ" ಎನ್ನುವ ಕೃತಿಯನ್ನ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಸಕ್ತರು ಮೂಲ ಕಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನ ಆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಲಹರಿ ಆಡಿಯೋ ಕಗ್ಗದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿದೆ.

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೩



"ಕೇಪಿನ ಡಬ್ಬಿ"

(ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) 
ಬರಹ; ರೂಪಾಲಕ್ಷ್ಮಿ.

ಬರೆದಿರುವವರು; ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್, ಶೇವ್ಕಾರ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೪,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೧೧೦.

ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಗಾಂಭಿರ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳ ಮಧ್ಯೆ ಭೇದಭಾವ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಯಾರೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರ ಜೊತೆ ನನಗೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಕೊನೆಗೆ ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹುಸಿಶಿಸ್ತಿನ ವೇಷದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರದೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಈಗ ಎಲ್ಲ ‘ಮಾಸ್ತರಿಕೆಯ’ ಕಿರೀಟ, ಭುಜಕೀರ್ತಿ, ಎದೆ ಕವಚಗಳನ್ನು ಕಳಚಿಟ್ಟು ಯಾವುದೋ ಹುಡುಗನ ಜೊತೆ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಅಂಗಳದ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಶೇಖರನಿಗೆ ಇದು ತನ್ನ ಅಪ್ಪನೇ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂದೇ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಅಜೀಬಾಯಿತು. ಈ ಕ್ಷಣವೇ ಅಪ್ಪನೆದುರು ಹೋಗಿ ನಿಂತರೆ ಹೇಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಯಾತನೆ ಅವಮಾನಗಳ ಪ್ರತಿಕಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಸರಿಯಾದ ಈ ಸಮಯ. ಸುಮ್ಮನೆ ನಾನು ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ದಿಟ್ಟಿಸಿದರೂ ಸಾಕು, ಅಪ್ಪ ಇನ್ನೆಂದೂ ಏಳಲಾರದಂತೆ ಕುಸಿದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೇಳುವ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಅವರ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ನರಕ ಮಾಡಿ ನರಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂತೆಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮನಸಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಅಪ್ಪನನ್ನು ಹೊಸತಾಗಿ ಕಂಡ ಈ ಶುಭ್ರ ಬೆಳಕಿನ ಗಳಿಗೆಯೆದುರು ಅವೆಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಳೆ ಮುರುಕು ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳಂತೆ ಟೊಳ್ಳುಟೊಳ್ಳಾಗಿ ಕಂಡವು. ಕೊಂಚ ಸರಿದ ಮೋಡದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತ ಚಕ್ ನೆ ಎರಗಿ, ಸರಕ್ಕನೆ ಬಾಗಿ, ಸರಿದು, ಜಿಗಿದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಸ್ತರ್ರು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಡದವರಂತೆ ಈಗಷ್ಟೇ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಹೊಸ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತಾ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ಥಕ ಪಥಿಕನಂತೆ ಕಂಡರು. ಶೇಖರ ಹಾಗೇ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಮನೆಕಡೆಗೆ ನಡೆದ.

ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಘಂಟೆ ಹನ್ನೆರಡಾಗಿತ್ತು. ಸುಮ್ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಜಗುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತ. ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಕೂರಲಾಗದೆ ಎದ್ದು ಅತ್ತಿತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡಿದ. ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅಡಿಕೆ ಚೀಲವನ್ನು ಬಡಿದ. ಧೂಳು ಹಾರಿತು. "ಥೋ.. ಹೊತ್ತಾತು. ಅಡಿಗೆ ಏನೂ ಮಾಡಾಯ್ದ್ಲೆ.. ಇವ್ರ ಮಳ್ಳು ಕತೆ ಕಟ್ಕಂಡು ಕುಂತ್ರೆ ನಮಗೆ ಪುರೇಸುದಲ್ಲ...." ಎಂದು ಅಮ್ಮನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೃಥಾ ಗಡಿಬಿಡಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕಿ ಅನ್ನಕ್ಕಿಟ್ಟ. ಇಷ್ಟುದಿನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸಲಾದರೂ ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಪ ಇದ್ದ. ಆ ದ್ವೇಷದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಅವನು ನನಗೆ ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಇಂದು ಅವನನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ ಅನ್ನಿಸಿತು.

- ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ 

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಅಂಕೋಲೆಯ ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿನ ಶೇವ್ಕಾರ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಊರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ. ಪಿಯುಸಿವರೆಗೆ ಊರಲ್ಲಿಯೇ ಓದು. ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಧಾರವಾಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಎಂ.ಎ . ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಬದುಕು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ. ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಪರ್ಯಟನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತ.

ವೈದೇಹಿಯವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವಗತ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವಂತೆಯೇ, ಕೇಪಿನ ಡಬ್ಬಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಆಲೋಚನೆಗೀಡಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣೀರಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೀಡಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಚಂದವಾಗಿ, ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದಿದ ಚಂದದ ಕಥಾಸಂಕಲನ ‘ಕೇಪಿನ ಡಬ್ಬಿ’.