24 September 2014

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೨



"ಕೆಂಪು ಕಳವೆ"

ಲೇಖಕ; ಕೂಡ್ಲು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಗಟ್ಟಿ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಸುಮುಖ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೩,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೩೦೦.



"ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರ ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಮನೆಗೆ ಹೋದೆ. ಮೊಗಸಾಲೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರೋ ಕೆಲಸದಾಳು 
ನೋಡಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಕೌಸಲ್ಯಮ್ಮ ಬಂದು, 
`ಯಾರು? ಯಾರು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು?’ ಎಂದಳು. 
`ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಗಿತ್ತು’ ಎಂದೆ. 
`ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೊರಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಒಳಗೆ 
ಬನ್ನಿ. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕರೀತೇನೆ’ ಎಂದಳು ಕೌಸಲ್ಯಮ್ಮ. ನನ್ನ ಪ್ಯಾಂಟು ಮತ್ತು ಶರ್ಟಿಗೆ ಮರ್ಯಾದೆ 
ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. 
`ಒಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾರರವನು’ ನಾನೆಂದೆ. 
`ಹಾಗಂದ್ರೆ?’ 
`ಮಾರ ಜಾತಿಯವನು’ 
ಅವಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವಾಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೇ ನಿಂತಳು. 
ಮರು ಮಾತಾಡದೆ ಒಳಹೋದಳು. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಶಿವರಾಮಯ್ಯ 
ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಮೊಗಸಾಲೆಗೆ ಬಂದ. ಅವನ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಚೆನ್ನಾಗಿ 
ನೋಡಬೇಕೆಂಬಂತೆ ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿದ. 
`ಯಾರು ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುವ ಬಿರುಮನ ಮಗ ಮಾರನಾ?’ 
`ಹೌದು’ 
`ನೀನು ಈಗ ಲಾಯರು ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಏನು, ಏನಾಗಬೇಕು?’ 
`ಶ್ರೀಮಂತರಾದವರಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಮರವೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾ?’ 
`ಹಾಗಂದ್ರೆ?’ 
`ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀವು ನಮ್ಮಿಂದ ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ ಭತ್ತ 
ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಿರಿ. ಆಗ ಅದರ ಬೆಲೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ರುಪಾಯಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ 
ಬಂದಿದ್ದೆ. ನೀವು ಹಣ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಹಣ ಕೊಡದಿದ್ರೆ ಏನು ಮಾಡ್ತಿ?’ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ರಿ. ಈಗ ಹತ್ತು ಸೇರು ಭತ್ತದ ಬೆಲೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಆಗ್ತದೆ’ 
`ಏನು ಹತ್ತು ಸೇರು ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಆಗ್ತದಾ?’ ಶಿವರಾಮಯ್ಯ 
ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ. 
`ಆದ್ರೆ ಈಗ ನೀವು ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಕೊಟ್ರೂ ಬೇಡ. ನನಗೆ ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ 
ಭತ್ತವೇ ಬೇಕು’ 
`ನಾನು ಈಗ ಕಳವೆ ಬೆಳೀತಾ ಇಲ್ಲ’ 
`ಸುಳ್ಳು ಹೇಳ್ಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಹೂ ಬಿಡುವಾಗ ಅದರ ಪರಿಮಳ ನಮ್ಮ 
ಮನೆಯ ವರೆಗೂ ಬರ್ತದೆ’ 
`ಅದು ನಿನ್ನ ಬಡಾಯಿ’ 
`ಬಡಾಯಿಯಾದರೆ ಬಡಾಯಿ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ ಭತ್ತ. ಹತ್ತು 
ಸೇರು ಬೇಡ, ಐದು ಸೇರು ಕೊಡಿ’ 
`ಹೇಳಿದೆನಲ್ಲಾ, ನಾವು ಈಗ ಕಳವೆ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅದರ 
ಬೀಜ ಅಳಿದು ಹೋಗಿದೆ. ಬೇಕಿದ್ರೆ ಹಣ ಕೊಡ್ತೇನೆ’ 
`ಹಣ ಸಹ ಬೇಕಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡುವುದಾ? ಅದು ಕೂಡ ಬಹುಶಃ ಹತ್ತು ರುಪಾಯಿ
ಅಂತ ಕಾಣುತ್ತೆ’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕಳವೆ ಭತ್ತ ಇದೆ ಅನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂದೇಹ 
ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಅರ್ಥ’ 
`ಬೇಕಿದ್ರೆ ಹಾಗೆ ತಿಳ್ಕೊ’ ಎಂದು ಶಿವರಾಮಯ್ಯ ಹೊರಟುಹೋದ. 

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅನಿಸಿತ್ತು ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ, ಹಸಿವೆ 
ಮಾತ್ರ ಎಂದು. ಹಸಿವೆಯನ್ನು ನಾನು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡಿದ್ದೆ. 
ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡಿದ್ದೆ. ಆಗಷ್ಟೇ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮರಿಗಳು ಕೊಕ್ಕು ತೆರೆದು 
ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಗುವ ಪರಿ, ಹಾವು ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ನುಂಗುವ ಪರಿ, ಬೇಲಿಯ ಮೇಲಿಂದ ಜಿಗಿದು 
ಬಂದು ನಾವು ಬೆಳೆಸಿದ ಪೈರನ್ನು ಹಸು ನುಂಗುವ ಪರಿ, ಆಡು ತರಕಾರಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪರಪರನೆ 
ಮುಕ್ಕುವ ಪರಿ ಮತ್ತು ಅಂಥದೇ ನೂರಾರು ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ನನಗೆ ಹಸಿವೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ 
ಆಗಿತ್ತು. ಮನುಷ್ಯ ಕೂಡ ಅಂಥದೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ, ಹಸಿವೆಯಿಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅವನ ಬದುಕು 
ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. 

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ನಾಯಿ, ಹಸುವಿನ ಹೆರಿಗೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು 
ಅವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು. ಹೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ನಾಯಿ, ಹಸು ಹೋರಿಗಳ 
ಕಾಮಕ್ರೀಡೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಮನುಷ್ಯ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ 
ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಗೆ ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಏನೂ 
ಇದ್ದಂತೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. 

ದೊಡ್ಡವನಾದಂತೆ, ಮನುಷ್ಯ ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅವನು ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾದ 
ಒಂದು ಸೃಷ್ಟಿ ಎನಿಸಿತು. ಅನಂತರ, ಮನುಷ್ಯನ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕಾಮದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು 
ಮತ್ತು ಅವನು ಅವೆರಡನ್ನು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೂರಾರು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು, 
ಜೀವಿತ ಎಂಬುದರ ಸತ್ಯ ಇವೆರಡೇ, ಮನುಷ್ಯ ಅಂದರೆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕಾಮ ಮಾತ್ರ ಎಂದು. ಪ್ರಾಣಿ 
ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು ಇಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅದು ನಿಸರ್ಗಸಹಜ 
ಅಂತನಿಸಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದುದು, ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸುವಂಥದು ಏನೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 
ಮನುಷ್ಯನ ಹಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಅವನು ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿ ಅಂತೆನಿಸಿತು. ಛೆ, 
ಇವೆರಡಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದನಿಸಿ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹ್ಯವುಂಟಾಗಿತ್ತು. 
ಅಸಹ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಿಟ್ಟು ಕೂಡ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಡುವ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಇಷ್ಟೆಯೆ ಎಂದು 
ವಿಷಾದವುಂಟಾಗಿತ್ತು. 

ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಬದುಕು ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸಿತು ಎಂದರೆ, ಇಂಥ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾಗಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಅಸಹ್ಯವುಂಟಾಯಿತು. ನಾನು 
ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಯಾವುದೋ ನೆಪಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೊ ಏನೋ ಎಂಬ 
ಅನುಮಾನವುಂಟಾಯಿತು. ಈ ತನಕ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಪಟ್ಟ ಪಾಡು ಅಂಥ ಒಂದು ನೆಪವಲ್ಲದೆ 
ಬೇರೇನಲ್ಲ ಎಂದನಿಸಿತು. ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಯೋಚನೆಗಳು ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಬದುಕಬೇಕಾದ್ದು 
ಕೂಡ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಬದುಕಿಕಾಗಿ ಹೇಗೆಲ್ಲ ಹೋರಾಡಬೇಕೋ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಹೋರಾಡಬೇಕಾದ್ದು ಕೂಡ 
ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅಮ್ಮನಿಗಾಗಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮುಗುಳುನಗೆ 
ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಪೂರವಾದ ಹುಣಿಗಳ ಮೇಲಿಂದ, ಆ ಕಡೆ ಈ ಕಡೆಯಿರುವ ಗದ್ದೆಗಳ ಕೆಸರಿಗೆ 
ಬೀಳದಂತೆ, ಬಹಳ ಎಚ್ಚರದಿಂದ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು-ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ 
ಮನುಷ್ಯ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮನೆಗೆ ನಡೆದೆ. 

ಶಿವರಾಮಯ್ಯನೊಡನೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಉದ್ವೇಗಿತನಾಗಬಾರದು ಎಂದು 
ಮೊದಲೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು 
ಕಾಣಬೇಕು ಎಂದೇ ಹೊರತು ಭತ್ತದ ಬೀಜ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಮ್ಮನ ಬಳಿ 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ನನ್ನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕಳು. ಏನೂ 
ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಲ, ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ ಹೇಳದ್ದನ್ನು ಮೌನ ನೂರು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ 
ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದನಿಸಿತು. 

ಸೋಮವಾರ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನಾನು ನನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಗೌರಿ ಬಂದಳು. 
`ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದಳು. 
`ನಮಸ್ಕಾರ. ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ’ ನಾನೆಂದೆ. 
`ನಿನ್ನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ರಂತೆ’ 
`ಹೌದು. ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿದ್ರಾ, ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ರಾ?’ 
`ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ರು’
`ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ರಾ? ಮಾತಾಡಿದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ನಾನು. ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೂ 
ಇರ್ಲಿಲ್ಲ’ 
`ಅಮ್ಮನ ಹತ್ರ ಅಪ್ಪ ಹೇಳಿರ್ಬಹುದು’ 
`ಅಮ್ಮನ ಹತ್ರ ಅಪ್ಪ ಹೇಳುವಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಚಾರವೇನೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರ್ಲಿಲ್ಲ’ ನಾನು 
ನಕ್ಕೆ. 
`ನಿಮ್ಗಿದ್ದಿರ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಅಪ್ಪನಿಗಿದ್ದಿರ್ಬಹುದು’ ಗೌರಿ ಮುಗುಳುನಗೆ ಬೀರಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು 
ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಜಗಳ ಮಾಡಲು ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು. 
`ನಾನು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಅದೇ ರೀತಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ’ 
`ನೆನಪಿದೆ’ 
`ಏನು ಹೇಳಿದ್ರು ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ?’ 
`ಅಮ್ಮನೂ ಏನೂ ಹೇಳ್ಳಿಲ್ಲ ಅಪ್ಪನೂ ಏನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ 
ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದ್ರು’ 
`ಅದ್ರಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಕತೆಯೇ ಜಾಸ್ತಿ’ ನಾನು ಪುನಃ ನಕ್ಕೆ. 

`ಅದು ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ. ನೀವು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಭತ್ತದ ಹಣ 
ಅಪ್ಪ ಕೊಡ್ಲಿಲ್ಲ. ನೀವು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಕೂಡ ಅದನ್ನ ಕೇಳ್ಳಿಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದನ್ನು 
ನೋಡುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಭತ್ತದ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ, ಜಿದ್ದಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಿರಿ ಅಂತ ನಂಗನಿಸ್ತದೆ’ 
ನಾನು ನಕ್ಕೆ. `ಜಿದ್ದಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿಂದಲೇ ಬಂದದ್ದು. ಮೊದಲನೇ ಸಲ 
ಬಂದಾಗ ನನಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬುಕ್ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಸಲ, 
ಅಂದರೆ ನಿನ್ನೆ, ಬಂದದ್ದು ಹಣಕ್ಕಲ್ಲ. ಕಳವೆಯ ಬೀಜಕ್ಕೆ. ಆದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಕಳವೆ ಬೆಳೆದೇ ಇಲ್ಲ ಅಂತ 
ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ರು. ಅದೂ ವಂಚನೆ, ಇದೂ ವಂಚನೆ. ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕ ಇಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಕೂಡ ಬದಲಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ’ 

`ಅವ್ರು ಇನ್ನು ಕೂಡ ಬದಲಾಗುವವರು ಅಲ್ಲ. ಆ ವಿಚಾರ ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ’
ಅವಳು ಮಾತು ಮುಂದರಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾನು ತಟ್ಟನೆ, `ಇದು ನೀವು ನನಗೆ 
`ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ’ ಎಂದ ಎರಡನೆಯ ವಿಚಾರ. ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ 
ಹೋಗುವುದು ಕಷ್ಟ’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುರಿತೂ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು 
ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನಿಂದಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಗುಣ ಬದಲಾಗಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲವೆ ಎನ್ನುವ 
ಸತ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಕಂಡಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು’ 

`ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿಮಗೆ ಏನಾಗ್ಬೇಕು?’ 
ಒರಟುತನವೋ ಅಸಹನೆಯೋ ಏನೋ ಒಂದು ಅವಳ ದನಿಯಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ನಾನು
ಹೇಳಿದೆ, `ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯೋ ಯೋಚನೆ ಇದೆ’ 
`ನೀವು ನನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯೋದಾದ್ರೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ಬರೀತೇನೆ’ ಅವಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದಳು. 
ನಾನು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕೆ. `ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಬಗ್ಗೆ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರೋ ಎಷ್ಟೋ 
ವಿಚಾರಗಳು ನಿಮ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರ್ಬಹುದು, ನಿಮ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರೋ ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳು ನಂಗೆ 
ಗೊತ್ತಿರ್ಬಹುದು. ನೀವು ನಂಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದ್ರೆ ನಾನು ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ 
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೀಬಹುದು’ 
`ನಾನು ಸಹಕಾರ ನೀಡದಿದ್ರೆ?’ 

`ಏನ್ಮಾಡೋಕಾಗುತ್ತೆ? ಊರು ಸುತ್ತಿ ನೂರಾರು ಮಂದಿಯನ್ನ ಕೇಳ್ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಅದೇ 
ಒಳ್ಳೆಯದು ಅಂತನಿಸ್ತದೆ. ಆಗ ಸಿಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಅಪಾರ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ 
ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ’

`ನೀವು ಅದನ್ನು ಬರೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು?’
`ಉದ್ದೇಶ ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು. 
ಆದರೆ ನನಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಇದೆ’

`ಏನದು?’ ಗೌರಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೇಳಿದಳು. 
`ಅದನ್ನು ಬರೆಯದೆ ನನಗೆ ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಆಗದು’ ನಾನು ನಕ್ಕೆ. 
ಗೌರಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ತುಸು ಆತಂಕದ ಭಾವನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೂಡಲೇ ಅವಳಿಂದ 
ಮಾತಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಣ ಕಳೆದು ಸೋತ ದನಿಯಲ್ಲಿ ತುಸು ಕಟುವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು, `ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ 
ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯಲು ನಂಗೆ ನೀವು ಸಹಕಾರ ನೀಡ್ತೀರಾ?’ 

`ಖಂಡಿತ. ಆದ್ರೆ ನನ್ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು 
ಬರೆಯಹೊರಟರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪಾಲು ಆಗಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 
ನನ್ನ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ನನ್ನ ಅಮ್ಮನ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡ್ಬೇಕಾಗುತ್ತೆ’ 
`ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮನ ಸಂದರ್ಶನವೆ? ಯಾಕೆ?’ 

`ಯಾಕೆಂದರೆ, ನನ್ನ ಕತೆ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಅವಳ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯೇ 
ಆಗಿರ್ತದೆ. ಬರೀರಿ, ಬರೆಯದಿರಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮಂತೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಕತೆ’ 

`ನಾವಿರುವುದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ’ 

`ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಗುಣ’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ನೀವಿರುವುದು 
ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ. ನೀವು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮಂಥವರನ್ನು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕಂಡಿದ್ದೀರಾ? 
ಅವರು ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸ್ತಾರೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾ ನಿಮ್ಗೆ? ಅವರು ಸತ್ತು ಸತ್ತು ಸಾಯದೆ ಹೇಗೆ 
ಉಳಿದರು ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾ ನಿಮ್ಗೆ? ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ 
ಮುನ್ನೂರರುವತ್ತು ದಿನವೂ ಒಂದೇ ದಿನ ಆಗಿರ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅದು ಮುನ್ನೂರರುವತ್ತು ದಿನ ಆಗಿರ್ತದೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳ್ಬೇಕಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮಂಥವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ 
ಬರೆಯೋದು ಸುಲಭ. ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಬರ್ದಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮಂಥವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯಲು 
ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೋಡ್ಬಹುದು’ 

`ಆ ವಿಚಾರ...’ 

ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ತಡೆದು ನಾನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದೆ, `ಆ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಯಾವ 
ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ನನಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರವೂ ಬೇಕು’ 
ಅವಳನ್ನು ಮಾತಾಡಲು ಬಿಡದಿದ್ದುದರಿಂದ ತುಸು ಅಪ್ರತಿಭಳಾದರೂ ಗೌರಿ ಒಂದು 
ನವಿರು ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮರೆಸಿ ಹೇಳಿದಳು, `ಅಪ್ಪ ಹಣ ಕೊಡ್ತೇನೆ ಎಂದಾಗ ಹಣ ಬೇಡ 
ಭತ್ತವೇ ಬೇಕು ಅಂದ್ರಂತೆ. ಭತ್ತದ ಬದಲು ಬೇರೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ತೀರಿ?’ 

`ಒಂದು ಪವನು ಚಿನ್ನ ಕೊಡಿ ಅಂದ್ರೆ ಕೊಡ್ತಾರಾ ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ?’
`ಅಪ್ಪ ಕೊಡುವುದು ಬೇಡ. ನಾನು ಕೊಡ್ತೇನೆ’ ಗೌರಿಯ ಮುಖ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು’ 
`ನನಗೆ ಚಿನ್ನ ಕೂಡ ಬೇಡ’ 
`ಬೇರೇನು ಬೇಕು?’
`ನಿಮ್ಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತಾದ್ರೆ ಹೇಳ್ತೀನಿ’
`ಇಲ್ಲ. ಹೇಳಿ’ 
`ತಮಾಷೆಯ ಮಾತು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಳ್ಳಿ’ 
`ಸರಿ’ 
`ನಾನು ಕೇಳ್ತಿರೋದು ನನಗಾಗಿರೋ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಮಾತ್ರ’ 
`ಏನದು?’ ` 
`ನನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ’ ನಾನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. 
ಗೌರಿ ಶಾಕಿಗೆ ತುತ್ತಾದವಳಂತೆ ನನ್ನನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟಳು. ಹೀಗೂ ಮಾತಾಡ್ತಾರಾ 
ಎಂದವಳಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿರಲೇ ಬೇಕು. ಆದರೆ ನಾನು ಆಡಿದ್ದು ಆಡಬಾರದ ಮಾತೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ, `ಏನು ಧೈರ್ಯ ನಿನಗೆ?’ ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳಬಹುದು ಎಂದಷ್ಟೇ ನನಗನಿಸಿದ್ದು. 
ಅನಂತರ ಗೌರಿ ಮಾತಾಡದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ಹೊರಟುಹೋದಳು. 

ಗೌರಿ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ. 
ಅವಳು ಬುದ್ಧನ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಾಗೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕಳು. ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಹೇಳಬೇಕೆನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅಮ್ಮ 
ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದನಿಸಿತು. ಅಮ್ಮನ ಮೌನವೇ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು 
ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದನಿಸಿ ಅದೇಕೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯವೂ ಉಂಟಾಯಿತು. 
ಅನಂತರ ಒಂದು ವಾರ ದಾಟಿತು. ನಾನು ಗೌರಿಯ ಮುಖ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನನ್ನ 
ಮುಖ ನೋಡಿದಳೇ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ 
ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಣಿಚೀಲ ಕಾಣಿಸಿತು. ಗೋಣಿಚೀಲದೊಳಗೆ ಏನೋ ಇದೆ ಅನಿಸಿತು. 


`ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಣಿಚೀಲದಲ್ಲಿ ಏನು?’ ನಾನು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. 
`ಭತ್ತ ಮಾದ. ಕಳವೆಯ ಭತ್ತ. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಕೆಲಸದವನು ಕೊಟ್ಟು ಹೋದ’
`ಯಾರು ಚಿಂಡನಾ?’ 
`ಅಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ. ಯಾರು ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, `ಅಮ್ಮ ಕಳಿಸಿದ್ದು’
ಅಂದ. 
`ಅಮ್ಮ ಅಂದ್ರೆ ಯಾರು, ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಹೆಂಡತಿಯೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹೌದು ಅಂದ’ 
 

ಎರಡು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು ಕೋರ್ಟಿನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರಿ `ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದು ನನ್ನ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಂದಳು. 
`ನಮಸ್ಕಾರ. ಬನ್ನಿ ಕೂತ್ಕೊಳ್ಳಿ’ ಎಂದೆ. ಗೌರಿ ಯಾವ ಮಾತಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ 
ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ನಾನು ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಕೂತುಕೊಳ್ಳಲು 
ಹೇಳಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಹೇಳಿದೆ, 

`ನಾನು ಮೊನ್ನೆ ಆಡಿದ್ದು ಬರೀ ತಮಾಷೆಗೆ ಅಂತ ತಿಳ್ಕೊಳ್ಳಿ. ನನ್ನ ಜಾತಿ ಅಥವಾ 
ನಿರ್ಜಾತಿ, ನನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹಣೆಬರಹ ನಂಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನಿಮ್ಮದೂ 
ಗೊತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮೇಲು ಜಾತಿಯವರು’
`ನಾವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ 
ಕೆಳಗಿನವರು’ ಗೌರಿ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಳು. ಅನಂತರ ತಾನೇಕೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದೆನೋ ಎಂದು 
ಪಶ್ವಾತ್ತಾಪಪಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿತು. ಎಲ್ಲರ ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲೂ ಇದೆ ಅವಮಾನದಿಂದ ಬದುಕಲು 
ಅವರವರದೇ ಆದ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದುಕೊಂಡೆ. 
`ಅದೇನಿದ್ದರೂ ಮಾರ ಎಂಬುದು ಶೂದ್ರಪಂಚಮ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಬರೀ ತಮಾಷೆಗೆ. 
ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಿಚಾರ ನನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬರಲು 
ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’

`ಆ ವಿಚಾರಬಿಡಿ’ ಎಂದು ತನ್ನ ಮಾತಿಗೇ ಬಂದ ನಗು ತಡೆದು ತುಟಿ ಬಿಗಿ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. 
ಕ್ಲೀಷೆ ನಾಲಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಸರಿಪಡಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ 
ನಾನು ಕ್ಷಣ ಕೂಡ ತಡಮಾಡದೆ, 
`ಹಾಗಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಬಿಡಬೇಕಾದ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ ಅಂತಾಯ್ತು. ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿ’
ನಾನು ನಕ್ಕೆ. 
ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳದವಳಂತೆ ಗೌರಿ ಹೇಳಿದಳು, 
`ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತು ಸೇರು ಕಳವೆ ಭತ್ತವನ್ನು ನಿನ್ನೆ ಕಳಿಸಿದ್ದೇವೆ’
`ಅದನ್ನು ನೀವು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ರೆ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದು ನಿಮ್ಗೋ ನಿಮ್ಮ 
ಅಪ್ಪನಿಗೋ ಅಂತ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ’
`ಯಾರಿಗೂ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ. ವಿಷಯ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅಮ್ಮ 
ಕಳಿಸಿದ್ದು’
`ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ?’ ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. 
`ಅದು ನಿಮ್ಗೆ ಯಾಕೆ?’
`ನಾನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಅದು ಅಗತ್ಯ ಇದೆ’
ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಗೌರಿ ಹೇಳಿದಳು, 
``ಅಮ್ಮ ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಕೆಲಸದವನು ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮ, `ಅಮ್ಮ ಅಂದ್ರೆ ಯಾರು, 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಹೆಂಡತಿಯೆ ಅಂತ ಕೇಳಿದ್ರಂತೆ’ 
ಅದು ಅಮ್ಮ ಕೇಳಿದ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಗೌರಿಯ ಮುಖ ಭಾವವಿತ್ತು. 

`ಕರೆಕ್ಟ್! ಅಮ್ಮ ಹಾಗೆ ಕೇಳಿದ್ದು ಸರಿ. ನಾನಾದರೂ ಆ ಪ್ರಶೆ ಕೇಳಿಯೇ ಕೇಳ್ತಿದ್ದೆ. ಅಪ್ಪ 
ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಕೆಲಸದವರು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. `ಧನಿಗಳು’ ಕಳಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಹೆಂಡತಿ 
ಧನಿಯಾದ್ರೂ `ಅಮ್ಮ’ ಅಂತ್ಲೇ ಹೇಳೋದು. `ಧನಿಗಳು’ ಅಂತ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ 
ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ರೆ ಅಮ್ಮ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದು ಭತ್ತ 
ಕಳಿಸಿದ್ದು ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿಯೆ ಮಗಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಾಗಿರಬಹುದು. 
ಯಾಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಅಮ್ಮನಿಗೆ 
ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ’ 

`ನಿಮ್ಮ ತಮಾಷೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೂಡ?’ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದಳು ಗೌರಿ. `ಹೌದು. ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ್ಲೇ ನಾವು ಮೂರು ಮಕ್ಕಳೂ ಪ್ರತಿದಿನ ನಮಗಾದ 
ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅಮ್ಮನ ಬಳಿ ಹೇಳ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ’ 

`ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ್ಲೆ?’ ನನ್ನ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಗೆ ಅವಳು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿದಳು. 
`ಅದನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅಂತ ತಿಳೀಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಬರೀ ರೆಟರಿಕ್’ ಎಂದು ನಾನು ನಕ್ಕು, `ಅಮ್ಮ 
ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ 
`ನಾನು’ ಅಂತ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ರೆ `ನನ್ನ ಅಮ್ಮ’ ಅಂತ್ಲೂ ಅರ್ಥ’ ನಾನು ನಕ್ಕೆ. 

ಗೌರಿ ತಾನು ಬಂದಿರುವುದೇಕೆ ಎಂದು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಂತೆ ತೋರಿತು. 
`ನಿಮ್ಮ ತಮಾಷೆಗೆ ಅಮ್ಮ ಏನೂ ಹೇಳ್ಳಿಲ್ವೆ?’
`ಹೇಳಿದ್ರು. `ಈಡಿಯೆಟ್’ ಅಂದ್ರು’
`ನಿಮ್ಮ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುತ್ಯೆ?’ ಗೌರಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಆಶ್ಚರ್ಯ. 
`ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಹ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ದೂ ನಿಮ್ದೂ 
ಮನೆಭಾಷೆ ಒಂದೇ. ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ ಶಬ್ದವನ್ನು ನಾನು ನಿಮ್ಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದೆ 
ಅಷ್ಟೆ’

ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದ ಶಬ್ದ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳುವ ಕುತೂಹಲ ಅವಳಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ 
ತೋರಿತು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಕೇಳಲು ಬಿಗುಮಾನವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವಳು ಸಿದ್ಧಳಿರಲಿಲ್ಲ. 
`ಸರಿ’ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿ ಎದ್ದುಹೋದಳು ಗೌರಿ. 
ಸಾಯಂಕಾಲ ನನ್ನ ಮತ್ತು ಗೌರಿಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ವiತುಕತೆಯನ್ನು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. 
ಅಮ್ಮ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. 
ಮರುದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದರು, 

`ಶಿವರಾಮಯ್ಯನ ಮಗಳು ಗೌರಿ ಬಂದಿದ್ದಳು ಮಾದ’
ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅಮ್ಮನ ಮುಖವನ್ನೇ ದಿಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿದರು, `ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀನು 
ಹೋದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದಳು. ನಾನು ಒಳಗೆ ಅಡಿಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದೆ. ತರಕಾರಿ ಗಿಡಗಳಿಗೆ 
ನೀರು ಎರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜೂಜ ಗೌರಿ ಬರುವುದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡು, ಮನೆಗೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬಳು 
ಹೆಂಗಸು ಬಂದಳೆಂದುಕೊಂಡು ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದ. `ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮಗಳು 
ಗೌರಿ ಅಂತ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಸಿ ನಾನು ಹೊರಗೆ ಬಂದೆ. `ನಮಸ್ಕಾರಮ್ಮ, ನಾನು ಗೌರಿ ಅಂತ. 
ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮಗಳು. ನಂಗೆ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತಾಡುವುದಿದೆ’ ಎಂದು ಜೂಜನ ಮುಖ 
ನೋಡಿದಳು. ಜೂಜ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು `ಸರಿ’ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪುನಃ ತರಕಾರಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋದ. 
ಗೌರಿ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಳು. ನಾನು `ಒಳಗೆ ಬನ್ನಿ’ ಎಂದೆ. ಗೌರಿ ಒಳಗೆ ಬಂದಳು. 

ಅಮ್ಮ ಹುಲ್ಲಿನ ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿದಳು. ಗೌರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, 
`ನಂಗೆ ಈ ಚೂರಿ ಅನ್ನುವ ಹಳ್ಳಿ ಹೇಗಿದೆ ಅಂತ್ಲೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನೋಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗೋಣ 
ಅಂತನಿಸಿತು. ಕಳವೆ ಭತ್ತ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಯಾಕೋ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕೂಡ ಮಾತಾಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ 
ಯೋಚನೆ ಬಂತು. ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಮಾದ ತುಂಬಾ ಜಿದ್ದಿನ ಮನುಷ್ಯ ಅಂತ ಅನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಅಮ್ಮ 
ಹೇಗೆ ಅಂತ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು’ ಎಂದು ನಕ್ಕು, `ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೇಳ್ಬಹುದೆ?’ ಎಂದಳು. 

`ಮಾನು ಅಂತ’
`ಮಾನಮ್ಮ, ನಿಮ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು? ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದವರಾ, ಮತ್ತೆ 
ಬಂದವರಾ?’
`ಮತ್ತೆ ಬಂದವರು’
`ಎಲ್ಲಿಂದ?’
`ಕಾಡೂರಿನಿಂದ’ `ಅದೆಲ್ಲಿ?’
`ಎಲ್ಲಿ ಅಂತ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ದೂರ’ 
`ನೀವು ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಬಂದ್ರಿ? ಹೇಗೆ ಬಂದ್ರಿ’ 
`ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳ್ಳಿಕ್ಕೆ ಹೋದ್ರೆ ತುಂಬಾ ಉಂಟಮ್ಮ’

`ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲ ಹೇಳಿ. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳ್ಕೋಬೇಕು ಅಂತ ನಂಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸೆಯಿದೆ’ 
ಯಾಕೆ ಎಂದು ಅಮ್ಮ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದಳು. ತನ್ನ ಗಂಡ 
ಬಿರುಮ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನವರ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದಳು. ಕಾಡಿನವರ ಗುಣ ಧರ್ಮಗಳು, ನೀತಿ 
ನಿಯತ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ತಾವು ಹೇಗೆ ಈ ಊರಿಗೆ ಬಂದೆವು, ಯಾಕೆ ಬಂದೆವು ಎಂದೆಲ್ಲವನ್ನೂ 
ವಿವರಿಸಿದಳು. ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ಬಗ್ಗೆ, ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ, ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅವಿರತ ದುಡಿತದ ಬಗ್ಗೆ 
ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತೋಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಮಾದ ಮತ್ತು ಬೂದನ ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಜೂಜ 
ಕಾಲೇಜು ಓದುವ ಬದಲು ತೋಟ ಮಾಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ರಮಾನಂದ ಜೋಷಿ ಎನ್ನುವ ಅದ್ಭುತವಾದ 
ಹುಡುಗನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಪೇತ್ರುವಿನ ತಂಟೆ ತಕರಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವೇ ವಾಕ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 
ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಗೌರಿಯ ಅಪ್ಪನ ಪೀಡೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. 
ಕತೆಯ ನಡುವೆ ಅಮ್ಮ ಹಲವು ಸಲ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಸಿರಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಅಮ್ಮ ನನಗೆ 
ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಗೌರಿ ಕಣ್ಣೊರಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. 
ಅಮ್ಮನ ಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಗೌರಿ `ನಿಮ್ಮ ಮಗನ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿ. ನಂಗೆ ನಿಮ್ಮ ತೋಟ 
ನೋಡ್ಬೇಕು’ ಅಂದಳು. ಜೂಜನ ಜೊತೆ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ಏಳೂವರೆ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ 
ಹೋದಳು. ಜೂಜನ ಬಳಿ, ತೋಟದ ಬಗ್ಗೆ, ಅವನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನೂರಾರು 
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ತೋಟ ಸುತ್ತಾಡಿ ಬಂದಾಗ ಗಂಟೆ ಹನ್ನೆರಡಾಗಿತ್ತು. ಅಮ್ಮ ಗೌರಿಗೆ ಹಾಲು 
ಹಣ್ಣು ತಂದಿತ್ತಾಗ, ಜೂಜ, `ತೋಟ ಸುತ್ತಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದಾರಮ್ಮ, ಹಾಲು ಹಣ್ಣು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಕು? ಊಟ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಂತ ಹೇಳ್ಬಾರ್ದಾ?’ ಎಂದು ನಕ್ಕ. 

`ಅವರು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡ್ತಾರಾ?’ ಎಂದಳು ಅಮ್ಮ. 
`ಖಂಡಿತ ಮಾಡ್ತೇನೆ. ಆದ್ರೆ ತೊಂದರೆ ತಗೋಬೇಡಿ’ 
`ಅದು ಪಟ್ಟಣದವರು ಆಡೋ ಮಾತು. ಅಂಥ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಗೆ 
ತೊಂದರೆ ಅಂದ್ರೆ ಏನೂಂತ ಗೊತ್ತೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದ ಜೂಜ. 
`ಆಗ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದ್ಸಲ ಬಂದಾಗ ಊಟ ಮಾಡ್ತೀನಿ’
ಜೂಜ ನಕ್ಕ. `ಏನೋ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಈ ವರೆಗೆ ಕಾಣದ್ದನ್ನು ಕಾಣುವ 
ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಸಲ ನೀವು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು 
ಯಾವತ್ತೂ ಊಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತು’ ಎಂದ. 
`ಯಾಕೆ ಮಾಡ್ಬಾರ್ದು?’
`ಮಾಡ್ಬಾರ್ದು ಅಂತ ನಾವು ಹೇಳ್ತೇವೆಯೆ? ಮಾಡಿದ್ರೆ ಭೂಕಂಪ ಆಗ್ತದೆ’ ಜೂಜ ನಕ್ಕ. 
`ಹಾಗಾದ್ರೆ ನೋಡೋಣ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅಂತ. ಊಟ ಮಾಡ್ತೇನೆ’
`ನಿಜವಾಗ್ಲೂ?’
`ನಿಜವಾಗ್ಲೂ’
ಜೂಜ ಅಮ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ ಕೇಳಿದ `ಅಡಿಗೆ ಆಗಿದ್ಯೇನಮ್ಮ?’
`ಆಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಡಿಗೆ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ’ 
`ಹೇಗೆ ಹೇಳ್ತೀರಿ ಆಗ್ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಅಂತ?’ ಎಂದಳು ಗೌರಿ 
`ಬರೀ ಅನ್ನ, ಸೌತೆ ಸಾಂಬಾರು ಮತ್ತು ಅಲಸಂಡೆ ಪಲ್ಯ. ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲ’
`ಅದೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡೋದು’ ಎಂದು ನಕ್ಕಳು ಗೌರಿ. 

ಊಟ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೊಂದಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತಾಡಿ ಅಮ್ಮನ ಕಾಲು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಗೌರಿ ಹೋದಳು. "

- ಕೆ ಟಿ ಗಟ್ಟಿ

 ಐವತ್ತನಾಲ್ಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಹರಿತ ಲೇಖನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ ಕೂಡ್ಲು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯವರು ಮನೋ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಮ್ಮ ಕಥನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಓದುಗರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿರುವ ಕೆಲವೆ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡದ ಕಥನ ಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿರುವ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಓದುಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಅವರು ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರೇಮಕವಿತೆಗಳ ತುಳು ಅನುವಾದ "ಎನ್ನ ಮೋಕೆದ ಪೊಣ್ಣು" ಹಾಗೂ ನೇರ ಕಾದಂಬರಿ "ಬೊಂಬಾಯಿದ ಇಲ್ಲ್" ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು. ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರ ರೇಡಿಯೋ ಭಾಷಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ "ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪುಟಗಳು", ಗುರುಗಳಾಗಿ ತಾಯಿತಂದೆ parents as educators, ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ತಂದೆತಾಯಿ Parenting for excellence, ಉಭಯಭಾಷಾಭ್ಯಾಸಿ bilingual master, ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆಕಾಶ, ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟು ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕಗಳು, ಮೂರು ರೇಡಿಯೋ ಧಾರವಾಹಿಗಳು, ನಾಲ್ಕು ನಾಟಕಗಳು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ "ರಾಗಲಹರಿ" ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ, 'ಶಬ್ದಗಳು' ಹಾಗೂ 'ಕಾರ್ಮುಗಿಲು' ಸೆಲ್ಯುಲಾಯ್ಡಿಗೆ ಏರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ ಈಗಾಗಲೆ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೆ 'ಇ ಪುಸ್ತಕ"ಗಳಾಗಿ ಅವೆಲ್ಲ ಸಿಗಲಿಕ್ಕಿವೆ. ಪುತ್ತೂರು ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಅವರಿಗೆ "ನೆಲದ ಬದುಕು" ಎನ್ನುವ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ  ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದು  'ವಿಕ್ರಾಂತ ಕರ್ನಾಟಕ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ನಾನು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಸಖ ರುದ್ರಪ್ರಸಾದ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗಿದೆ. 'ಕೆಂಪು ಕಳವೆ' ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ಜೀವನಾನುಭದ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ "ತೀರ"ದ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಳವೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸುವಾಸಿತ ಭತ್ತದ ತಳಿ. ಬಾಸುಮತಿ ಬೆಳೆಯಲು ತಕ್ಕ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದ ಇದನ್ನ ಒಂದು ನಿರ್ಧರಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಅಕ್ಕಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಳವೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ತಳಿಯ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಗಂಧಸಾಲೆ ಅಥವಾ ಗಂಸಾಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ಭಾವಗಳ ತಾಕಲಾಟ ಹಾಗೂ ಕಥೆಯ ಮೂಲ ಸೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಕಳವೆಯನ್ನ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 


ಕಾದಂಬರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ "ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಇರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕತೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿ ಅಥವಾ ಬರೆದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುವಂಥದು. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಕತೆಯ 
ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟ್ಟವನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಅಂಥ ಕತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪೋಣಿಸಿದ ಒಂದು 
ಕಥಾನಕವಾಗಬಹುದು. ಅಥವಾ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಆಖ್ಯಾನವಾಗಬಹುದು. ಅದನ್ನು `ಕಾದಂಬರಿ’ ಎನ್ನುವುದು 
ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಇತರ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳಂತೆ ಆರ್ಬಿಟ್ರರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. 
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭವೋ ಎಂಬಂತೆ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಆರಂಭದ ವಿವರಗಳಿಂದ ತೊಡಗಿ ಆ ಬದುಕಿನ 
ಮುನ್ನಡೆಯ ಒಂದು ಹಂತದ ವರೆಗಿನ ಕಥೆಯನ್ನು `ಕೆಂಪು ಕಳವೆ’ ನೂರಾರು ದೃಶ್ಯಗಳಂತೆ, ನೂರಾರು ಚರಣಗಳ ಒಂದು ಹಾಡಿನಂತೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 

ಅದು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಬದುಕು ಮಹತ್ತಾದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಂತಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ಗೂಡಾಗಿಸಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಬದುಕು. ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು, ಅಥವಾ ಸುಖದಿಂದ ನೋವನ್ನು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗದ ಬದುಕು. ವಾಸ್ತವದ ನೈಜ ರೋಚಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬದುಕು. ಬದುಕೇ ಒಂದು ಬೆರಗು. ಕೆಂಪು ಕಳವೆ ಒಂದು ಗ್ರಾಮದ  ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪದರ ಪದರವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುವ ಕಥೆ."

ಶಬ್ದಗಳು, ಅರಗಿನಮನೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಮೊಗಸಾಲೆ ಹಾಗೂ ನೆನ್ನೆ ಇಂದು ನಾಳೆಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪಾತ್ರಗಳ ಮನೋ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಆಲವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಆಂಗ್ಲ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದ ಗಟ್ಟಿಯವರು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಸುಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಬರಹಕ್ಕಿಂತ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕುತ್ಸಿತ ರಾಜಕೀಯದ ಹೀನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಸ್ಥಾನ ಶ್ವಾನಗಳಂತಹ ಸಾಹಿತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಾದರೂ ನಾಚುವ ಹಾಗೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಬಳಿಯ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ "ವನಶ್ರಿ"ಯೆಂಬ ತಮ್ಮ ತೋಟದ ನಡುವೆ ಅಪ್ಪಟ ಕೃಷಿಕನಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವಕನಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯವರ ಬಾಳ್ವೆ ಬಾಳ ಸಂಗಾತಿ ಯಶೋದಾರೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿದೆ. 

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೧




"ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ"

ಲೇಖಕ; ವಸುಧೇಂದ್ರ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೩,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೧೮೦.


 " ಅದು ಕಾರ್ತೀಕ ಮತ್ತು ರಶ್ಮಿಯ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿ. ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿಗೆ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಸಾಕು, ಕಾರ್ತೀಕ ಮತ್ತು ರಶ್ಮಿಯ ಮೈಥುನದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿ ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರಿಬ್ಬರ ನಗು, ಉತ್ಸಾಹ, ಉನ್ಮಾದಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅದೋ ನೋಡಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ತೀಕ ತನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೇಹದ ಕಣಕಣವೂ ಈಗವಳ ಸ್ವತ್ತು. ಅವಳೇನು ಬಯಸಿದರೂ ಎತ್ತಿ ಎತ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಮುಖ ನೋಡು, ಅದೆಷ್ಟು ಖುಷಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅವಳದೊಂದು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಯಾವ ತ್ಯಾಗಕ್ಕಾದರೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಈ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಸಂಗತಿಗಳೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ.


ಇಲ್ಲ, ನಾನಿದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನದು ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕಾದ ಮನಸು. ಅದು ಅವನ ಬದುಕು, ಅವನ ಬಯಕೆ. ನನಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ.
ಅದೋ ನೋಡಲ್ಲಿ, ರಶ್ಮಿಯ ಆ ತುಂಬು ಸ್ತನಗಳು ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಉನ್ಮತ್ತವಾಗಿಸಿವೆ. ಎಷ್ಟು ಮುಟ್ಟಿದರೂ, ಹೇಗೆ ಮುಟ್ಟಿದರೂ ಅವನ ಬಯಕೆ ತೀರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆ ಖುಷಿಯ ಧಾಳಿಗೆ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ನೋಡು. ಸುಖ ಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವುದು ಅದೆಷ್ಟು ಬಗೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮೃದುವಾಗಿ, ಒಮ್ಮೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿಸಿ ಕಠಿಣವಾಗಿ, ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಹಾಗೇ ಸುಮ್ಮನೆ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ...
ಬೇಡ, ಪ್ಲೀಜ್ ಬೇಡ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಕೆಟ್ಟ ದೃಶ್ಯಗಳು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಂದ ಮರೆಯಾಗಲಿ. ನನಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಬರುವುದು ಬೇಡ. ಇನ್ನೆಂದೂ ನನಗೆ ಅವನ ಸ್ಪರ್ಶವೂ ಬೇಡ, ನೆನಪೂ ಬೇಡ.


ನೋಡು ನೋಡು, ಕಾರ್ತೀಕ ಹೇಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಮಳೆಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೇಹದ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಮೂಲೆಗಳೂ ಅವನಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಬರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬರೀ ಒಮ್ಮೆ ಮುತ್ತಿಟ್ಟರೆ ಬಯಕೆ ತೀರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಗದೊಮ್ಮೆ. ಮುತ್ತಿನ ಧಾಳಿಗೆ ನೋಡವಳು ಹೇಗೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನ ಓರೆಕೋರೆಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹೇಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನಿಗೀಗ ಅರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಇದು ಅಪ್ಪಟ ಬಂಗಾರ. ಅಪರಂಜಿ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಕಾಗೆ ಬಂಗಾರವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದೆನಲ್ಲಾ ಎಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಾರ್ತೀಕ್, ಪ್ಲೀಜ್, ಹಾಗನ್ನಬೇಡ. ಅದು ಅನ್ಯಾಯ. ಐ ಹೇಟ್ ಯು. ನನಗೂ ಚೂರು ಬದುಕಲು ಬಿಡು. ನನ್ನನ್ನು ಕ್ರಿಮಿಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಡ. ನಾನೆಂದೂ ನಿನಗೆ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಅವಳ ಗಂಜಲದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖವಿಟ್ಟು ನಲಿಯುವ ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೆಂದೂ ಅವಳಿಂದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದೆರಡೇ ದಿನವಷ್ಟೇ! ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನಿನ್ನ ವಿಕೃತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೆರೆದಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅದೆಷ್ಟು ಸಿಲ್ಲಿ ಎಂದು ನಗುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ, ಅಸಹ್ಯ. ನೀನೀಗ ಅವಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ. ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲೇ ನಿನ್ನ ನೋಡಿದರೂ ಸಾಕು, ಮುಸಿ ಮುಸಿ ನಗಲು ಶುರುವಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವನೂ ಆ ನಗುವಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ನಗುವಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಉಳಿದವರಿಗೂ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವರೂ ನಗುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು, ತಮಾಷೆ, ನಗು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ನೀನು ಇಂದಿನಿಂದ ಸಮಾಜದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಕುಚೋದ್ಯವಾಗುತ್ತೀಯ. ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಅಂತಃಶಕ್ತಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ದೇಹ ಹಿಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನೋಡುತ್ತಿರು, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಶ್ಯೇಷನಾಗುತ್ತೀಯ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾರಿಗೂ ಬೇಸರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರಿಗೂ ನೀನು ಮಹತ್ವದವನಲ್ಲ. ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಹುಳು. ಬೇಡದ ಕ್ರಿಮಿ. ಪಟ್ಟೆಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಕಡಿಮೆ.


ಇಲ್ಲ, ಇಲ್ಲ. ನಾನೂ ಬದುಕುತ್ತೀನಿ. ನನಗೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿ. ಈ ಕಾಮದ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ. ಅದು ಬರೀ ನೋವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸುಮ್ಮನೆ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ. ಊಟ, ಕೆಲಸ, ನಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟೇ! ನನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಿ. ಎಷ್ಟೇ ನೋವಾದರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ, ಕಾಮದಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತೇನೆ. ಕಾಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅಯ್ಯೋ ಮೂರ್ಖ, ಸಲ್ಲದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಡ. ಸುಮ್ಮನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೀಕನ ಬೆತ್ತಲೆ ದೇಹದ ಕಲ್ಪನೆಗೇ ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಉದ್ರೇಕದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತವಾಗಿದೆ ನೋಡು. ಅವನ ಒಂದು ನಗೆ ಸಾಕು, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿಬಿಡಲು. ಅವನ ಒಂದು ನಡೆ ಸಾಕು, ನಿನ್ನನ್ನು ಅವನ ದಾಸನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು. ಅವನ ಕಡೆದಿಟ್ಟ ನಿಲುವು ಸಾಕು, ನಿನ್ನತನವನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಲು. ಬರೀ ಅವನ ಆಳಾಗಲು ಸರಿ ನೀನು. ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ಹೊಡೆದರೆ ಹೊಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಬಯ್ದರೆ ಬೈಸಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿಯಾನೋ ಎಂಬ ಬಯಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾದು ಕಾದು ಕಾದು... ಊಹೂಂ, ಅವನು ನಿನ್ನ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ನಿನ್ನ ಬೆಳಗು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಟವಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಡಿಯಲು ಹೋಗಿ ಹೋಗಿ ಸಿಗದೆ ಹತಾಶನಾಗಿ ನೀನು ನಿತ್ರಾಣವಾಗುತ್ತೀಯ. ಅವನು ಬೇಕೇ ಬೇಕೆಂದು ಗೋಗರೆಯುತ್ತೀಯ. ದುಃಖ ಪಡುತ್ತೀಯ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ದುಃಖ ಯಾರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ತಮಾಷೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದುಃಖವೇ ತಿಳಿಯದವರ ಮುಂದೆ ಅದು ಹೇಗೆ ನೋವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯ? 

ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಅಕ್ಕ, ಅಣ್ಣ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಗುರು, ಸೇವಕ, ಸಮಾಜ, ಕೋರ್ಟು, ಕಛೇರಿ, ಜಗತ್ತು – ಊಹೂಂ, ಯಾರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಪರಮ ನೀಚ. ಯಾರಿಗೂ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಹನಿ ಕನಿಕರವೂ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಕಟಕಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಗೋಗರೆದರೂ ನೀನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಾಗುತ್ತೀಯ.

ಬೇಡ, ಬೇಡ. ಈ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳು ನನಗೆ ಬೇಡ. ನನಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಸಾಕು. ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಈ ಗೋಪಬಾಲನಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬೇಡ. ಕಾಪಾಡು. ಒಂದಿಷ್ಟಾದರೂ ಕರುಣೆ ತೋರು. ನೋವಿನ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸು. ಬೇಡವೆನ್ನಿಸಿದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿಬಿಡು. ನಿನ್ನೆಡೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡು. ಸತ್ತರೆ ಅಳುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೋ ತಂದೆ. ಜೀವ ಹಿಂಡುವ ನೋವೂ ಪರರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾಗುವ ಈ ಹೀನ ಅವಸ್ಥೆ ನನಗೆ ಅದೇಕೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವೆಯೋ ಗೆಳೆಯ. ಯಾರು ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಈ ಶಿಕ್ಷೆಯೋ ಮಿತ್ರ?

ಹೋಗಲಿ ಬಿಡು, ನೀನು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲವೆ? ಸುಮ್ಮನೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಆ ಕೊಳಲನ್ನೂದುತ್ತಿರುವೆಯಲ್ಲವೆ? ನನ್ನ ನೋವಿಗೆ ನಾನು ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ನಾನು ವರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಕೋ ನೋಡಲ್ಲಿ, ಫಳ ಫಳ ಹೊಳೆಯುವ ಚಾಕು. ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ ನೋಡು. ಹೆಬ್ಬರಳಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಉತ್ಸಾಹ ನೋಡು. ಅಕೋ ನೋಡಲ್ಲಿ, ಬಳಬಳನೆ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ರಕ್ತವೂ ಕಾರ್ತೀಕನದಂತೆ ಕೆಂಪಗಿದೆಯೋ, ಅನುಮಾನ ಬೇಡ. ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲವೆ? ತೊಗೋ, ಅದರದೇ ಅಭಿಷೇಕ ನಿನಗೆ. ಬರೀ ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಜೇನುತುಪ್ಪಗಳ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಈವರೆಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಿಯಲ್ಲವೇ? ಈ ದಿನ ರಕ್ತದ ರುಚಿಯನ್ನು ನೋಡು. ಬಿಡು ಬಿಡು, ಅದೂ ನಿನಗೆ ಹೊಸತಲ್ಲ. 

ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಅವತಾರವೆತ್ತಿ ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೂ ರಕ್ತದೋಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತೇಲಿದ್ದೀಯ. ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರವೆಂದು ಕರೆದು ನಿನ್ನ ಮರ್ಯಾದೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯ. ಹತ್ತು ಅವತಾರ ಮುಗಿಸಿದ್ದೀಯಲ್ಲವೆ? ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಹೆಮ್ಮೆ ನಿನಗಿದೆಯಲ್ಲವೆ? ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೀಯಲ್ಲವೆ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿನಗೊಂದು ಶಾಪ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಿನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನಂತೆ ಹುಟ್ಟು. ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಸಿದ ನಿನಗೆ ಒಂದೂ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಾಗದ ದುಃಖ, ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ಅರಿವಾಗಲಿ. ಯಾರನ್ನೂ ಕೈ ಎತ್ತಿ ಹೊಡೆಯಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಈ ನಿತ್ರಾಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರ ಮಾಡುತ್ತೀಯೋ ನಾನೂ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ನೊಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಪ ನಿನಗೆ ತಟ್ಟಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬಾ. ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷುಲ್ಲಕನಾಗು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಟ್ಟದ ನೋವನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸು."

- ವಸುಧೇಂದ್ರ.


" ಈ 'ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ'ಯನ್ನ ಬರೆದ ನಂತರ ನಾನು ನನ್ನ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿನ ಹಿರಿಯ ಓದುಗರನ್ನ ಏಕಾಏಕಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆನಾದರೂ ಹದಿವಯಸ್ಸಿನ ಹೊಸ ಓದುಗರನೇಕರು ಈಗ ನನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿ ಓದುಗರಾಗಿದ್ದರೆ" ಎನ್ನುವ ವಸುಧೇಂದ್ರರು ಮೂಲತಃ ಅನುವಾದಕರಾಗಿ ಬರಹ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟವರು. ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ತೆಲುಗಿನ ಕೃತಿ ಶ್ರೀರಮಣರ ಮಿಥುನದ ಯಶಸ್ಸು ಅವರನ್ನ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬರಹ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಲೂರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ೧೯೯೭ರ ಸಾಲಿನ 'ಅಂಕಿತಾ - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ' ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಹುಮಾನ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನ ಪಡೆದರು. ಅನಂತರ ಅವರು ಬರೆದ್ದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗ ಓದುಗರು ಆದರಭಿಮಾನಗಳಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮನ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನ ತಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಸುಧೇಂದ್ರ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನ ಹೊರತರುವ ಕಸರತ್ತಿನಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಅದೆ ಬಗೆಯ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 'ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ'ವನ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆವರದ್ದೆ ನಾಲ್ಕು ಕಥಾ ಸಂಕಲನ, ಐದು ಸುಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹ, ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ, ಕೇಳುವ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಬ್ರೈಲ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಐವತ್ತರ ತನಕ ಇನ್ನಿತರ ನವ ಬರಹಗಾರರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಅವರ "ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ"ದ ಮಳಿಗೆಯನ್ನ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಮೂಲತಃ ಬಿಸಿಲ ನಾಡು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಸಂಡೂರಿನವರಾದ ವಸುಧೇಂದ್ರರ ಬರಹಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡುನುಡಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಆಡುಗನ್ನಡದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಇರುತ್ತವೆ ಹಾಗೆಯೆ ಅವರು ಬಳಸುವ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳೂ ಸಹ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸೀಮೆಯ ಘಮವನ್ನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸುರತ್ಕಲ್'ನ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಿ'ಟೆಕ್ ಮುಗಿಸಿದ ಅವರು ಅನಂತರ "ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಗಣಕ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ದುಡಿದ ಅನುಭವವಿರುವ ಅವರು ಅನೇಕ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. "ಝೆನೆಸಿಸ್ ಸಾಫ್ಟ್'ವೇರ್" ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ ಮೂಲತಃ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹ. ಇದರ ಬಹುತೇಕ ಕಥೆಗಳು ಮಾತನಾಡುವುದು ಸಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು. ಬಹುತೇಕ ಆತ್ಮ ನಿವೇದನೆಯ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಗಳನ್ನ ಬರೆದ ಲೇಖಕರ ಕೆಚ್ಚನ್ನ ನಾವು ಮೆಚ್ಚದಿರಲು ಕಾರಣಗಳೆ ಇಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರು ಗಂಡಸರ ನಡುವೆ ಕಾಮದ ಸಂಬಂಧ ಇರಬಹುದು, ಸಮ ಲಿಂಗಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ದೈಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದನ್ನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅರಿಯದ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಗು ಮುರಿದರೆ, ಇದೆಲ್ಲದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿಟ್ಟುಕೊಂಡೆ ತಾವೂ ಅಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಸವಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ ಆಶಾಡಭೂತಿಗಳಂತೆ ಇಂತಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನ ಹಿಯ್ಯಾಳಿಸುವವರ ಗುಂಪೊಂದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೃಜನಶೀಲರ ನಡುವೆ ಒಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೆ ಬಹುಷಃ ಕನ್ನಡದ ಯಾವೊಂದು ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನ ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಿಲ್ಲ! ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ವಸುಧೇಂದ್ರರಿಗೂ ವಿಷಾದವಿದೆ.


ಈ ಅಸ್ಪರ್ಶ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಹುಸಿ ಮಡಿವಂತಿಕೆಗಳ ನಾಟಕವದೇನೆ ಇರಲಿ ಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ಕಾಮದ ಅಸಲಿಯತ್ತನ್ನ ಹಸಿಹಸಿಯಾಗಿಯೆ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದಾಟಿಸುವ ಲೇಖಕರ ಒಳ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ತಿರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಅವರ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅಭಿನಂದನೀಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿಸ್ಕೃತವಾಗಿ ಇದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲು ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಅವರವರ ಲೈಂಗಿಕ ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಅವರವರವೆ ಖಾಸಗಿ ವಿಷಯಗಳು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಗು ತೂರಿಸಿ ವಿಕೃತವಾಗಿ ಅದನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮನಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ "ಮೋಹನಸ್ವಾಮಿ"ಯನ್ನ ಓದಬೇಕು ಹಾಗೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಆ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಛಾತಿಯನ್ನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಈಗಾಗಲೆ ಕದ್ದುಮುಚ್ಚಿ ಇದನ್ನ ಓದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಏನೂ ಅರಿಯದ ಸುಭಗರಂತೆ ಸೋಗು ಹಾಕುವ ತೋರಿಕೆಯ ಸುಸಂಸ್ಕೃತರಿಗೆ ಖಂಡಿತಾ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ!" 

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೧೦



( ಬರಹ; ರೂಪಾಲಕ್ಷ್ಮಿ.)

"ಆಡುಕಳ"

(ಕಾದಂಬರಿ)

ಬರೆದಿರುವವರು; ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ಅಂಕಿತ ಪುಸ್ತಕ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೪,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೧೫೦.

ಮದ್ಗುಣಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಜೊತೆಗೆ ಅಟ್ಟದ ಕೋಣೆಗೆ ಬಂದ. ದಶರಥ ಕೈ ಮುಗಿಯುತ್ತ ಎದ್ದು ಕುಳಿತ. "ನಿನ್ನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲವಲವಿಕೆ ಕಾಣ್ತದೆ. ಶರೀರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗ ಅದು. ಗಾಯ ನಿಧಾನ ಮಾಯಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ನಸೀಬು ಚಲೋ ಇತ್ತು. ಸರಿ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗಂಗಣ್ಣನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಲೀಡಿಂಗ್ ಆಗಿ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿತ್ತು." ದಶರಥನ ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದರು. "ಡಾಕ್ಟ್ರೆ, ದಶರಥನಿಗೆ ಎಮ್ಮೆ ಚಿಂತೆ! ಮನೇದೆ ಧ್ಯಾನ!" ಎಂದು ಗಂಗಣ್ಣ ಮದ್ಗುಣಿಯವರಿಂದ ಸಲಹೆ ಬರಲೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ. 

ಮದ್ಗುಣಿಯವರು ಒಳವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಳಚಲು ಹೇಳಿದರು. ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನಸುಗತ್ತಲಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಾಚದೆ ದಶರಥ ಬಟ್ಟೆ ಬಿಚ್ಚಿದ. ದೀಪ ಹಾಕಿದರು. ದಶರಥ ತನ್ನ ನಗ್ನತೆಗೆ ತಾನೆ ಅಳುಕಿ ಕತ್ತು ಹೊರಳಿಸಿದ. ಸುತ್ತ ಬಿಗಿದ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ನ್ನು ನಾಜೂಕಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದರು. "ಗಾಯ ಒಣಗ್ತಾ ಇದೆ. ನೀರು ತಗಲಬಾರ್ದು, ಇನ್ನೆರಡು ದಿವಸ ಸ್ನಾನ ಬೇಡ" ಎಂದರು.

"ಡಾಕ್ಟರೆ ನನಗೆ ಈ ಗಾಯ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ, ಆ ಕಳ್ಳರ ಭಯವೂ ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಾಡೋದಿಲ್ಲ. ಆ ಎಮ್ಮೆ ಕರು ಮಾಡಿದ ಹಲ್ಕಟ್ ದಂಧೆ ನೋಡಿ ತಲೆ ಎತ್ಕಂಡು ತಿರಗಾಡೋದೆ ಕಷ್ಟ" ದಶರಥ ಔಷಧಿಯೆ ಇಲ್ಲದ ತನಗಾದ ಅವಮಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಕಟಪಟ್ಟ. "ನಾಚುವಂತಾದ್ದು ಏನಿದೆ ಅದ್ರಲ್ಲಿ? ನಾ ಬರೆದ ಮದ್ದು ಚಾಲೂ ಇರ್ಲಿ, ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನೋಡ್ತೇನೆ" ಮದ್ಗುಣಿಯವರು ಅವನಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಲು ಹೇಳಿ ಹೊರನಡೆದರು.

- ಶ್ರೀಧರ ಬಳಗಾರ

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಬಳಗಾರ ಊರಿನ ಶ್ರೀಧರ್ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು. ಕುಮಟಾದ ಕಮಲಾಬಾಳಿಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ‘ಅಧೋಮುಖ (೧೯೯೫), ‘ಮುಖಾಂತರ (೧೯೯೮), ‘ಇಳೆ ಎಂಬ ಕನಸು’ (೨೦೦೩), ‘ಒಂದು ಫೋಟೋದ ನೆಗೆಟಿವ್’ (೨೦೦೮) ‘ಅಮೃತಪಡಿ’ (೨೦೧೧) ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು, ‘ಕೇತಕಿಯ ಬನ’ (೨೦೦೩) ಕಾದಂಬರಿ - ‘ರಥ ಬೀದಿ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾಲ ಪಲ್ಲಟ’ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು. ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ (ಕನ್ನಡ) ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ.

ಎರಡು ಸಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಯು.ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಸ್ಮಾರಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ, ವಾರಂಬಳ್ಳಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವರ್ಧಮಾನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ.ಬೆಸಗರಹಳ್ಳಿ ರಾಮಣ್ಣ ಸಂಸ್ಮರಣಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಜೂರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ‘ಅಮ್ಮ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳು ಇಡೀ ಊರನ್ನು / ಊರಿನ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ, ಬದುಕಿನ ತಲ್ಲಣಗಳು, ದೂರದೃಷ್ಟಿ, ದುರಾದೃಷ್ಟಿಯ ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ದಿಗಿಲನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ‘ಆಡುಕಳ’ ಎಂಬ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯ ಆಸೆಗೆ, ಅದರ ಮಾಲೀಕನನ್ನು ತುಳಿಯುವ, ಆತನನ್ನು ಬದುಕಿನಿಂದಲೇ ವಿಮುಖಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಹೇಸಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೂ, ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಲ್ಲ, ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಬಲರು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ತುಳಿಯುವುದು ಇದ್ದೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿರಾಳ?! ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿಬಿಡುವ ಕಾದಂಬರಿ. ಪಾತ್ರ ರಚನೆ, ಅವುಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ‘ತೇಜಸ್ವಿ’ಯವರ ‘ಕರ್ವಾಲೋ’ ವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಿಬಿಡುತ್ತವೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೂ.

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೯





"ಕಾಗದದ ದೋಣಿ"

( ಯಾನ ಒಂದು ಹಾಗೂ ಎರಡು.)

ಲೇಖಕ; ಮಧುಸೂದನ ಪೆಜತ್ತಾಯ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ದೇಸಿ ಪುಸ್ತಕ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೨೦೧೨,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೧೮೦*೨.


 " ನಾನು ನಾಲ್ಕನೇ ಕ್ಲಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶಂಭು ಎಂಬ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ನಮ್ಮ ಕ್ಲಾಸಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಆತನು ದೂರದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ ಎಂಬ ಊರಿನಿಂದ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆತ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದು, ನನಗಿಂತ ಒಂದು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದ. ನಮ್ಮ ಕ್ಲಾಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಆಟ ಓಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟ. ಆತನಿಗೆ ಆಟೋಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟ ಸಿಕ್ಕರೂ, ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಕೊನೆಯ ಪಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದ.  

ಅವನ ತಂದೆತಾಯಂದಿರು ನಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹೋಟೆಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಆತನು ಪೋಲಿ ಹುಡುಗರ ಜತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಶಾಲೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಪ್ರತೀ ಕ್ಲಾಸಿನಲ್ಲೂ ಎರಡೆರಡು ವರ್ಷ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಆತನ ಪೋಲಿ ಸಹವಾಸ ಬಿಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆತನ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರು ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಊರಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಿನ್ನಿಕಂಬಳದಲ್ಲಿರುವ ಆತನ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಗೆ ಸಾಗಹಾಕಿದ್ದರು. ನಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಆತ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಾಕಿಯ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವಂತೆ.

ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದು ಸೇರುವಾಗ ಶಂಭುವಿಗೆ ಅತ್ತ ಮರಾಠಿಯೂ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಇತ್ತ ಕನ್ನಡವೂ ಓದಿ ಬರೆಯಲು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ! ಆತನಿಗೆ ನಾಸಿಕದ ಆಡು ಭಾಷೆಯಾದ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಾದ ತುಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. 

ಶಂಭುವಿನ ತಂದೆತಾಯಿಯರು ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ತರರನ್ನು ಅಂಗಲಾಚಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯಸಸ್ವಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಶಂಭುವನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು, ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟು ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಮಾಸ್ತರುಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆತನನ್ನು ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಆತನಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ನನಗೆ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ತರರು ಆಣತಿ ಇತ್ತರು. ಶಂಭುವಿನ ಮನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಪ್ರತೀ ಸಾಯಂಕಾಲ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನನ್ನ ಜತೆ ಸೇರಿ ಪಾಠ ಓದಲು ಮತ್ತು ಹೋಮ್ ವರ್ಕ್ ಮಾಡಲು ಶಂಭು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಕ್ರಮೇಣ, ತನ್ನ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತರಗತಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡೂ ಬಿಟ್ಟ! ಆ ವರ್ಷ ಆತನು ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿಯೂ ಆಗಿ ಬಿಟ್ಟ! 

ನಮಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಶಂಭು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ದಿನಾ ಆಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಒಂದು ರಬ್ಬರ್ ಸಹಿತವಾದ ಕಬೆ ಕೋಲಿನ ಕವಣೆ ( ಕ್ಯಾಟಾಪುಲ್ಟ್ ) ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮಾವಿನ ಕಾಯಿ, ಗೇರು ಹಣ್ಣು ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಬೀಳಿಸಿದ. ಕ್ರಮೇಣ ನನಗೂ ಆ ವಿದ್ಯೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ. ಆ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದಿನ ಅದೇ ಕವಣೆಯಿಂದ ಅಳಿಲು, ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ, ಪಾರಿವಾಳ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತಾನು ಹೊಡೆದು ಶಿಕಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ ಎಂದ. ಅವನ್ನು  " ನೀನೂ ಹೊಡೆ! " ಎಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ.  ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು ಒಪ್ಪದೇ " ನಾನು ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೇನಾದರೂ ಮಾಡಿ, ಅದು ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದರೆ, ಅಜ್ಜಿ ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಜಾಲಾಡಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ! " ಎಂದೆ. 

ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತು ಬೇಸರ ಉಂಟುಮಾಡಿತೋ ಏನೋ! ಎರಡು ದಿನ ಶಂಭು ಆಡಲು ನಮ್ಮ ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆತನು ತನ್ನ ‘ಕವಣೆ ಶಿಕಾರಿ’ಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾನೂ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದೆ. ಮೂರನೇ ದಿನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಶಂಭು " ನೋಡು ಮಧುಸೂದನ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಷ್ಟ ಇದ್ದಂತೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಿನಗೆ ಅಳಿಲು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಪಾರಿವಾಳ, ಗಿಳಿ, ಮೈನಾ, ಕೋಗಿಲೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾಕಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲವೇ? " ಎಂದು ಕೇಳಿದ. 

ನನಗೆ ಆತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ಉಮೇದು ಹುಟ್ಟಿತು! ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಕ್ಕು, ನಾಯಿ, ದನ, ಕರು, ಎಮ್ಮೆ ಇವುಗಳ ಜತೆಗೆ ಒಂದೆರಡು ಅಳಿಲುಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ನವಿಲುಗಳು, ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿಗಳು, ಮೈನಾ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾಕ ಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಉಂಟಾಯಿತು. 

" ಅವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ? " ಎಂದು ಶಂಭುವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಅದಕ್ಕವನು " ನಿನಗೆ ನಾನು ಆ ಗುಟ್ಟು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ! ಎಷ್ಟಾದರೂ ನೀನು ನನಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಮಿತ್ರ. ನಿನಗೆ ನಾನು ಏನಾದರೂ ಪ್ರತ್ಯುಪಕಾರ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು ಎಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿದೆ. ನಾನು ನಮ್ಮೂರಿನ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಬಂದು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ  ಬ್ಯಾಡರ ಗುಂಪಿನ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಎರಡು ಸೇರು ಅಕ್ಕಿ ಕೊಟ್ಟು, ಅವರಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ! " ಎಂದ. 

"ಅದೇನು ಉಪಾಯ ಮಾರಾಯ? " ಎಂದು ನಾನು ಉದ್ವೇಗ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾರದೇ ಕೇಳಿದೆ. ಆದಕ್ಕೆ ಅವನು " ಅದುವೇ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಉರುಳು ಹಾಕಿ ಹಿಡಿಯುವ ಉಪಾಯ!  ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾಳೆಯೇ ಹೇಳಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ " ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಮರುದಿನ ತಾನು ಬರುವಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡು ಬರುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದ.

ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನಾನೇ ‘ಕಯ್ಯಾರೆ ’ ಹಿಡಿದು ಸಾಕಿದ ಅಳಿಲು, ಮೊಲ, ಪಾರಿವಾಳ ಮೊದಲಾದುವು, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದ ತುಂಬಾ ನಾನೇ ಹಿಡಿದು ಪಳಗಿಸಿದ ನವಿಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ಅನಂದವಾಗಿ ಕುಣಿದಾಡಿದ ಕನಸು ಬಿತ್ತು. 

"ನಾನು ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಕಲಿಯಲಿರುವ ‘ಉರುಳು’ ಇಟ್ಟು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ವಿದ್ಯೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ, ನನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮುದ್ದು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಲಹುವೆ! " ಎಂದು ಹಿಗ್ಗಿ ಆ ದಿನ ಶಂಭು ಬರುವ ಸಮಯವನ್ನೇ ಕಾದು ಕುಳಿತೆ. ಕೊನೆಗೂ ಶಂಭು ಬಂದ! 

ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಕೂಡಲೇ ಅವನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಕುರುಚಲು ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತೆವು. ನಾನು ಶಂಭುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕಾಣದಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಶೆ ಗೊಂಡೆ.  
ಆಗ ಶಂಭು " ನೋಡು ಮಧುಸೂದನ, ಎಲ್ಲಾ ಸರಂಜಾಮು ನನ್ನ ಚಡ್ಡಿಯ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿವೆ " ಎಂದು ತನ್ನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೊರ ತೆಗೆದ. ಆ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಂಬೆ ತೆಳುವಾದ, ಆದರೆ ಬಲು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕತಾಳೆ ನಾರಿನ ದಾರದ ಉಂಡೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಸನ್ನೆಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದ. ಆ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುಮುತ್ತ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಗಟ್ಟಿಜಾತಿಯ ಮರಗಿಡಗಳ ರೆಂಬೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ. "ಈ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಕಡ್ಡಿಗಳು ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸನ್ನೆ ಕೋಲುಗಳಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ. " ಎಂದ. 
ಮೊದಲಿಗೆ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಗಟ್ಟಿ ದಾರದ ಒಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಒಂದು ಐದಾರು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಕಾಡುಗಿಡಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ. ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಕುಣಿಕೆ ಮಾಡಿ ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಅಡಿ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಟು ಹಾಕಿದ. ತಾನು ತಂದ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಕಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಾಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಡಿದು ಕೂರಿಸಿದ. ಕುಣಿಕೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ " ಕುದುರೆ "  ಅಂದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಟ್ರಿಗ್ಗರ್’ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ‘ಅರ್ಧ ಇಂಚು’ ಉದ್ದದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಗಂಟುಹಾಕಿ ಬಿಗಿದ. ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಸನ್ನೆ ಕೋಲುಗಳ ಜಾಲದ ಮೇಲೆ ದಾರದ ಕುಣಿಕೆಯನ್ನು ಹರಡಿದ. ಕುಣಿಕೆಯ ಹರವಿನ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ತರಗೆಲೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿ, ಆತನು ನೆಟ್ಟ ಸನ್ನೆ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣದಂತೆ ಮರೆ ಮಾಡಿದ. 

" ಈಗ ನೋಡು, ನಮ್ಮ ಉರುಳು ತಯಾರಾಯಿತು. ನಿನಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕೋ,  ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಂದು ಈ ಸನ್ನೆಕಡ್ಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸುರಿದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಯಿತು! ಆ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಂದ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂಶಯ ಪಡದೆ ಈ ಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತವೆ. ತುಳಿದೊಡನೇ ಈ ಉರುಳು ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಅಥವಾ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿಗಿದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಅವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗೂಡಿಗೆ ಹಾಕಿ ಸಾಕುತ್ತಾ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಸಿ ಪಳಗಿಸಿದರೆ ಆಯಿತು! " ಎಂದ. 

ಆಗ ನಾನು " ಶಂಭೂ, ನಾನು ಉರುಳನ್ನು ಯಾವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಿ? ನಿನ್ನಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ದಾರ ಬಿಗಿದು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಕೂರಿಸಲು ನನಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. 
ಆಗ ಶಂಭು ನನಗೆ ಈ ರೀತಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ " ನೋಡಪ್ಪಾ, ಮಧುಸೂದನ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿಯೇ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉರುಳು ಹಾಕಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಈಗ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಡೋಣ. ಈ ಕುರುಚಲು ಕಾಡು ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜನವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜಾಗ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿವೆ. ಅಪರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರು ಬಂದು ನಿನ್ನ ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಈ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನೀನೇ ಅಧಿಪತಿ. ಈಗ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಯಾವ ಬೇಟೆ ನಿನಗೆ ಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡು. ಆ ಬೇಟೆಗೆ ತಕ್ಕ ಆಹಾರ ತಂದು ಇಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲು. ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಆಯಿತು ಎಂತಲೇ ತಿಳಿದುಕೋ! " ಎಂದ. 

ಆಗಲೇ, ಸಾಯಂಕಾಲದ ಆರು ಗಂಟೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಮೊದಲು " ಗಿಳಿಗಳನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಬೇಕು! " ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿ, ಗಿಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ತರಕಾರಿ ಹಿತ್ತಿಲಿನ ಮೆಣಸಿನ ಗಿಡಗಳಿಂದ ಒಂದು ಬೊಗಸೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಚೆಲ್ಲಿದೆ.  ಇದಾದ ನಂತರ ಶಂಭು ನನಗೆ " ನಾಳೆಯ ದಿನ ಆಗಾಗ ಬಂದು ಗಿಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಶಯ ಬರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಉರುಳಿನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರು. ಗಿಳಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆ! " ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದ. 
ನಾನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದೆ.

ಮನೆಗೆ ಬಂದನಂತರ ನನಗೆ ಗಿಳಿಯದೇ ಧ್ಯಾನ! ಸಾಯಂಕಾಲದ ದೇವರ ಭಜನೆಯನ್ನು ‘ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಾಡಿ’ ಅಂದು ನನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರು ಮತ್ತು ಅಣ್ಣಂದಿರ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದೆ.  ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಮರಕೆಲಸದ ಬಡಗಿ ಸುಬ್ರಾಯ ಆಚಾರಿಯನ್ನು ಕಾಡಿ ಮರುದಿನವೇ " ಒಂದು ಗಿಳಿಯ ಗೂಡು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು! " ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದೆ. ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹು ಸುಂದರವಾದ ಕೆಂಪು ಕೊಕ್ಕಿನ ಗಿಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವುಗಳ ಲಾಲನೆ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಳಾಡಿದೆ.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಹು ಬೇಗನೇ ಎದ್ದು ಉರುಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮರ್ಪಕವಾಗೇ ಇದ್ದಿತು.  ಆ ಮುಂಜಾನೆ ಅಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಯಾವ ಹಕ್ಕಿಗಳೂ ಎದ್ದು ಉಲಿಯಲು ಶುರುಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. " ಪಾಪ ನಾನು ಹಿಡಿಯಲಿರುವ ಗಿಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿದ್ರೆಮಾಡಿ, ಆ ಮೇಲೆ ಖಂಡಿತಾ ಮೆಣಸು ತಿನ್ನಲು ಉರುಳಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ! " ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಹಲ್ಲುಜ್ಜಿ ಮುಖ ತೊಳೆದೆ. 

ಅನಂತರ ಪದೇ ಪದೇ ನನ್ನ ಉರುಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ನಿರಾಸೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸಾಯಂಕಾಲವಾಯಿತು. ಶಂಭು ಆಡಲು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ. " ಗಿಳಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ! " ನನ್ನ ದುಃಖ ಅವನಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಂಡೆ. 

ಅದಕ್ಕವನು, " ಆ ಹಾಳಾದ ಗಿಳಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಇತ್ತನೋಡದೇ, ಹಾರುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲೋ ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಈಗ ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನೇ ಹಿಡಿಯೋಣ. ಸ್ವಲ್ಪ ಭತ್ತ ತಂದು ಉರುಳಿನ ಹತ್ತಿರ ಚೆಲ್ಲು! " ಎಂದ. ನಾನು ಅಂತೆಯೇ ಮಾಡಿದೆ. 

ಆದರೆ,  ಮರು ದಿನವೂ ಆದದ್ದು ನಿರಾಸೆ!  ಅಂದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಶಂಭು ಮತ್ತು ನಾನು ಉರುಳಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ!  ಭತ್ತದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಇರುವೆಗಳು ಹೊರುತ್ತಿದ್ದುವು! " ಇವುಗಳ ಮನೆ ಹಾಳಾಗ! ಇವು ಎಷ್ಟು ಭತ್ತ ಅವು ಹೊತ್ತಾವು? ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ತಂದು ಚೆಲ್ಲೋಣ! ನಾಳೆ ಪಾರಿವಾಳ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನವಿಲೇ ಬೀಳಬಹುದು! " ಎಂದ ಶಂಭು. 

ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಟ್ಟಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಣಜದಿಂದ ಒಂದು ಅರ್ಧ ಸೇರಿನಷ್ಟು ಭತ್ತವನ್ನು ನನ್ನ ಅಂಗಿಯ ಮುಂದಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಮರುದಿನವೂ ಆದದ್ದು ನಿರಾಸೆಯೇ!  ಆ ಸಂಜೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಭತ್ತದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಇರುವೆಗಳು ಹೊತ್ತರೂ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಳಿದಿದ್ದುವು. 

ಶಂಭು ಅಂದ " ಈ ನವಿಲು ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬಬಾರದು! ಮೊಲಗಳಿಗೆ ಏನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬರವೇ?  ಬೇಗ ಬೇಗನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಳೇ ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲು ಕಿತ್ತು ಕೊಂಡು ಬರೋಣ! ಸುತ್ತಲೂ ಚೆಲ್ಲಿದರೆ ಈ ರಾತ್ರಿ ಮೊಲ ಸಿಗುವುದು ಮಾತ್ರ ಖಂಡಿತಾ. ಏಕೆಂದರೆ ಮೊಲಕ್ಕೆ ಎಳೇ ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲೆಂದರೆ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿ! " ಎಂದ. ನಾವು ನೀರಿನ ತೋಡಿನ ಬಳಿ ಬೆಳೆದ ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲು ಕಿತ್ತು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋದೆವು. 

ಆ ರಾತ್ರಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ! ಕಿಟಿಕಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಮೊಲವನ್ನು ಕಂಡು, ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ " ನೋಡು ಚಂದ್ರ ಮಾಮಾ, ದೇವರ ದಯವಿದ್ದರೆ,  ನಾಳೆ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಮೊಲವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ! " ಎಂದು.

ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಂದಿನಂತೆ ನಿರಾಸೆ! ಮೊಲ ರಾತ್ರಿ ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿರಲೇ ಇಲ್ಲ! ಈ ನಿರಾಸೆಗಳ ಜತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ನಿರಾಸೆ ಕಾದಿತ್ತು.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹನ್ನೊಂದರ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಶಂಭು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. ನಾಸಿಕದಿಂದ ಆತನ ತಂದೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆತನ ತಾಯಿಗೆ ಸೌಖ್ಯವಿಲ್ಲವಂತೆ!  ತನ್ನ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ದೂರವಿರುವುದು ಆಕೆಗೆ ಸಹ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಂತೆ!ಅದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಆತನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಂದಿದ್ದರು!

ಅದೇ ದಿನ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗೆಳೆಯ ಶಂಭುವು ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಡುವ ‘ಸಬರ್ಮತಿ’ ಎಂಬ ಸಿಂಧಿಯಾ ಸ್ಟೀಮ್ ಶಿಪ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನಾಸಿಕಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದ." ಮಧುಸೂದನ, ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಂದಲ್ಲ ನಾಳೆ ನೀನು ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿ! ಅವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಾಕಿಕೋ! ಯಾವತ್ತಾದರೊಂದು ದಿನ ನಾವು ಪುನಃ ಸಿಗೋಣ! " ಎಂದ ಶಂಭು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ. ನಾನು ಕೂಡಾ ಗದ್ಗದಿತನಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಂಡೆ. 

ಆ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತಿರುಗಿ ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಸುತ್ತ ನಾವು ಹಿಡಿಯ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಆಹಾರಗಳು ಯತೇಚ್ಛವಾಗಿ ಚೆಲ್ಲಿಕೊಂಡಿದ್ದುವು. ಆದರೆ ಯಾವ ಬೇಟೆಯೂ ನಮ್ಮ ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆ ದಿನ ನನ್ನನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸಲು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಮಿತ್ರ ಶಂಭುವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ! ನಾನು ಆ ಸಾಯಂಕಾಲ ಬೇಸರ ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಹತ್ತಿರ ನಿರಾಶೆಯಿಂದಲೇ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಕಾದಿತ್ತು! 

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿ ನಮ್ಮ ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿತ್ತು! ನನ್ನ ಎದೆ ಉದ್ವೇಗದಿಂದ ನನ್ನ ಶರ್ಟಿನ ಗುಂಡಿಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇತ್ತು!
ಸ್ವಲ್ಪ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡಿದೆ! ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದುದು ನಾವು ಹಿಡಿಯ ಬಯಸಿದ ಬೇಟೆ ಅಲ್ಲ!  ಅದು ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿನ ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಯ ಕೋಳಿ! ಅದರ ಹೆಸರು ‘ ಮೈರ ’. 

ಮೈರ ಒಂದು ಬಲವಾದ " ಕೋಳಿಕಟ್ಟದ ವೀರ ಹುಂಜ ". ಅದು ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಯ ಬಗಲೇರಿ, ಹಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕೋಳಿ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸೆಣೆಸಿ, ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಐತುವಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕೋಳಿಗಳ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ತಂದಿತ್ತು. ಈ ಕೋಳಿಯ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಆತ ಕೋಳಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ " ಬಾಜಿ " ಕಟ್ಟಿ ನೂರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದನಂತೆ! 

ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಯು ಈ ಹುಂಜ ಕೋಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ! ಅದಕ್ಕೆ ದಿನಾ ಕುಚ್ಚಿಲು ಅಕ್ಕಿಯ ಅರೆಬೆಂದ ‘ ಮುಗುಳನ್ನ ’ ಮಾಡಿ,  ಅದಕ್ಕೆ ಹಸನಾದ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ದಿನಾ ಮುಂಜಾನೆ ತಾನೇ ಕಯ್ಯಾರೆ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ! ಈ ಧಾಂಡಿಗ ಕೋಳಿ ತುಂಬಾ ದಷ್ಟ ಪುಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳ ಅಂಗಳಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಪಾರುಪತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. 

ಈ ಕೋಳಿಯ ಉಪಟಳ ತಾಳದೆ, ಯಾರಾದರೂ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಗಳವರು ಅದನ್ನು ಕಲ್ಲೆಸೆದು ಓಡಿಸಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾದರೆ, ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಯು ಅಂಥವರ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧಸಾರಿ ಅವರನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾ ಮುಗ್ಗ ಹೊಡೆದೇ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ! 

ಒಂದು ಸಾರಿ ಇದೇ ಕೋಳಿಯು ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ತಯಾರಿಸಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕಿದ್ದ ಸಂಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಮೆಲ್ಲಲು ಬಂದಿತ್ತು. ಅಜ್ಜಿಯವರು ನನ್ನನ್ನು ಆ ದಿನ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೆಲಗಡಲೆ ಹಾಕಿ ತಿನ್ನಲು ಕೊಟ್ಟು ‘ ಸಂಡಿಗೆ ಕಾಯುವ ಡ್ಯೂಟಿಗೆ ’ ಹಚ್ಚಿದ್ದರು. ಈ ದುಷ್ಟ ‘ ಮೈರ ಕೋಳಿ ’ ಸಂಡಿಗೆ ರುಚಿನೋಡಲು ಬಂದಾಗ, ನಾನು ಅದನ್ನು " ಶು! ಶೂ! " ಎನ್ನುತ್ತಾ ಓಡಿಸಲು ಹೋದೆ. ಅದು ನನಗೆ ಹೆದರದೆ ತಿರುಗಿ ನಿಂತು, ತನ್ನ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿರುವುತ್ತಾ "ಖೊಕ್, ಕೊಖ್ " ಎಂದು ತನ್ನ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕೊಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕುಕ್ಕಲು ಬಂದಿತ್ತು. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಅದು ಅದರ ಭಯಂಕರವಾದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ‘ನಖಗಳನ್ನು’ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಪರಚಲು ನನ್ನೆಡೆಗೆ ಹಾರಿ ಬಂದಿತ್ತು. ತನ್ನ ಬಲವಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬೀಸಿ ನನಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಕೂಡಾ ಬಂದಿತ್ತು!

ನಾನು ಬಹಳ ‘ಬುದ್ಧಿವಂತ ’ ಹುಡುಗನಾದುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸದೇ ‘ಪಲಾಯನ ಸೂತ್ರ ’ ಪಠಿಸಿ, ಅದರ ಭಯಂಕರ ಧಾಳಿಯಿಂದ ಬಚಾವ್  ಆಗಿದ್ದೆ. 

ಈಗ ಅದೇ ‘ ಮಹಾ ಕೋಳಿ ’ ನನ್ನ ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದೆ! ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗ ಸೆಟೆದು ಕೊಂಡು ಅದು ನೆಲದಿಂದ ಆರು ಇಂಚು ಮೇಲೆ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಹಗ್ಗ ಬಿಗಿದು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಬಿಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿದ ಕುರುಚಲು ಪೊದೆಯ ಒಂದು ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಊರಿಕೊಂಡು ‘ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ವರ್ಗ’ದ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ! 

ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಹೀಗೆಯೆ ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ " ಸತ್ತೇ ಹೋಗಬೇಕು! " ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ, ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಯ ನೆನಪು ಬಂದೊಡನೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಬಯಸುವ ವಿಚಾರವೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು." ಅಯ್ಯೋ! ಅದನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಬಿಡಿಸಬೇಕು! " ಎಂದು ಹತ್ತಿರ ಹೋದರೆ, ಆ ಕೃತಘ್ನ ಕೋಳಿ ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬೀಸಿ ನನಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು!

ಈ ಕೋಳಿ ನನ್ನ ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ವಿಚಾರ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಪೋಲಿ ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದರೆ, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಜೀವಸಹಿತ ಬಿಡಲಾರ! ನಾನು ಏನಾದರೂ ಮಾಡಿ ಈ ಕೆಟ್ಟ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು! ಅದು ಉರುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ವಿಚಾರ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ! ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಸಂಗತಿ ನನಗೆ ಮತ್ತು ಶಂಭುಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು. 

ಆತ ಈಗ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ! ನಾನು ಯಾರನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲಿ?  ನನ್ನ ಉರುಳು ಶಿಕಾರಿಯ ಗುಟ್ಟು ಎಂದಿಗೂ ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಬಾರದು!

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗನನಗೆ ಧಾರಾಕಾರವಾಗಿ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರಲು ಶುರುವಾಯಿತು. " ಈ ಕೋಳಿ ಒಮ್ಮೆ ಈ ಉರುಳಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿ ಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು! " ಎಂದು ದೇವರಲ್ಲಿ ಮೊರೆ ಇಟ್ಟೆ. ಆದರೆ, ಅದೇ ದೇವರು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ‘ ನನ್ನ ಆರ್ತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು  ಕೇಳಿ ’ ಇಂದು ನನಗೆ ಬೇಟೆ ಕರುಣಿಸಿದ್ದ!  ಈಗ ಅವನು ಆ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಬಿಟ್ಟಾನು? ದೇವರನ್ನು ಹೀಗೆ ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ದಣಿಸಲು ನಾನು ಎಷ್ಟರವನು?

ಆದ್ದರಿಂದ, " ಈಗ ದೇವರು ಖಂಡಿತಾ ನನ್ನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ! " ಎಂದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ,  " ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಉಪಾಯ ತೋಚುವುದೇ? " ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಹತ್ತಿದೆ.

ಕೊನೆಗೂ ಹೊಳೆಯಿತು ಒಂದು ಉಪಾಯ!

ಒಂದೇ ಓಟಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ಓಡಿ ನನ್ನ ಅಕ್ಕನ ಕಸೂತಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಅವಳ ದೊಡ್ಡ ಕತ್ತರಿಯೊಂದನ್ನು ಲಪಟಾಯಿಸಿ ತಂದೆ. ಉರುಳಿನ ಛಾಪಕ್ಕೆ ನಾವು ಬಗ್ಗಿಸಿದ ಪೊದೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಹೇಗೋ ನುಸುಳಿ ಉರುಳಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೋಳಿಯ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟೆ.  ಕೊನೆಗೂ, ಸಿಕ್ಕು ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕುಕ್ಕುಟ ವೀರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ!

ಆ ಹುಂಜ ಕೋಳಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರಚುತ್ತಾ ಐತು ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿಯೇ ಹೋಯಿತು. ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ " ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿಮಾಡಲಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ! " ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು ಮನದಲ್ಲೇ ವಂದಿಸಿದೆ! ಆದರೆ ಒಂದು ಅಚಾತುರ್ಯವಾಗಿತ್ತು! ಹಗ್ಗದ ಉರುಳಿನ ಭಾಗ ಮೈರನ ಕೊರಳಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿತ್ತು! ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತೆಗೆಯಲು ನನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. 

ಈಗ ಐತು ಆ ಹಗ್ಗದ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರೆ? ಅದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಹೊಳೆಯಿತು.  ಈಗ ನಾನು ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಯೆ ಏನೂ ಸಾಕ್ಷಿ ಉಳಿಸಬಾರದು!

ಕೂಡಲೇ, ನಮ್ಮ ಉರುಳಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬಿಚ್ಚಿದೆ. ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ಉಳಿದ ದಾರದ ತುಂಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಚಾಫು ಕಟ್ಟಿದ ಕಾಡು ಗಿಡದ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ಬಗ್ಗಿಸಿ, ಆ ದಾರದ ತುಂಡನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಿಚ್ಚಿದೆ.  ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ತಂದು ಹಾಕಿದ್ದ ಸಕಲ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಹಾರಗಳ ಸುಳಿವೇ ಕಾಣದಂತೆ, ಅವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಚಲ್ಲಾ ಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿಸಿದೆ. 

ನಾವು ಉರುಳು ಒಡ್ಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ನನ್ನ ಚಡ್ಡಿಯ ಜೇಬಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಚ್ಚಲಿನ ಒಲೆಗೆ ಹಾಕಿ ಸುಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟೆ!  ಅಕ್ಕನ ಕತ್ತರಿಯನ್ನು ಸ್ವಸ್ಥಾನ ಸೇರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ನನ್ನ ಮೈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆವರಿ ಒದ್ದೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೈಕಾಲು ತೊಳೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಸ್ನಾನದ ಟವೆಲಿನಿಂದ ಮೈ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿ ಕೊಂಡೆ. " ದೇವರೇ! ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಉರುಳು ಇರಿಸುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಸಲಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಬಿಡು! " ಎಂದು ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದೆ.

ಸಧ್ಯ, ದೇವರು ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ!

ಮರುದಿನ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ನಾಗು ಗೌಡನಿಂದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಂಜೆ ನಡೆದ ಗಲಾಟೆಯ ಸಂಗತಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಅದೇನೆಂದರೆ, ಐತು ಶೆಟ್ಟಿಯು ತನ್ನ ಕೋಳಿ ಪಂದ್ಯದ ‘ ಹಳೇ ದ್ವೇಷಿ’ಯಾದ ಕೊರಗ ಪೂಜಾರಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಆತನನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾ ಮುಗ್ಗ ಬಡಿದು " ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಮೈರನನ್ನು ಉರುಳು ಇಕ್ಕಿ ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕುವೆ!  ಜೈಲು ಸೇರಿದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲಾ! " ಎಂದು ಕೂಗಾಡಿದನಂತೆ. 

" ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ದೇವರು ಏಷ್ಟು ದಯಾಮಯನು! " ಎಂದು ಗುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದೆ. ನನ್ನಿಂದಾಗಿ ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಕೊರಗ ಪೂಜಾರಿ ಪೆಟ್ಟು ತಿಂದ, ಸಹಸ್ರನಾಮವನ್ನೂ ಕೇಳಿದ! ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಣೆ ನಾನು!  ಆದರೆ, ನನ್ನ ತಪ್ಪಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ನನಗಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಇಂದು ಆ ಐತು ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೊರಗ ಪೂಜಾರಿ ಇಬ್ಬರೂ ಜೀವಂತ ಇಲ್ಲ. 

ಎಂದಾದರೊಂದು ದಿನ ನಾನು ಸತ್ತು ‘ ನರಕಕ್ಕೆ ’ ( ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನನ್ನಂತಹರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ! ) ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ‘ ಕೋಳಿ ಪಂದ್ಯ’ ನಡೆಯುವ ತಾವಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಐತು ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೊರಗ ಪೂಜಾರಿ ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಸಿಂಗಲ್ ಚಹಾ ಕುಡಿಸಿ, ನಾನು ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾನು ಅವರಿಬ್ಬರ  ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ  ಮನಸ್ಸು ಹಗುರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ".



- ಮಧುಸೂದನ ಪೆಜತ್ತಾಯ.



 ಸುಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನ ವಿವರಿಸುವ ಕನ್ನಡದದ ಅಪರೂಪದ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಧುಸೂದನ ಪೆಜತ್ತಾಯರು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರಾಗಿರುವ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಗೆ ಇಳಿದದ್ದು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ "ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ"ಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ. ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಸತತವಾಗಿ 'ದಟ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' 'ಕನ್ನಡ ಕಲಿ' 'ಕನ್ನಡ ಧ್ವನಿ' ಹಾಗೂ 'ಜಗಲಿ' ಅಂತರ್ಜಾಲ ಪುಟಗಳಿಗೂ ಬರೆದಿದ್ದರೆ. 'ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ' ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಕರ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ 'ಅಡಿಕೆ ಪತ್ರಿಕೆಗೂ' ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.


ರಾಯಚೂರಿನ ಗಂಗಾವತಿ ಬಳಿಯ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ 'ತುಂಗಭದ್ರಾ ಫಾರ್ಮ್"ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಈಗ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಕಳಸ ಬಳಿಯ ಬಾಳೆಹೊಳೆಯ 'ಸುಳಿಮನೆ ಎಸ್ಟೇಟ್'ನ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ನೋವು ನಲಿವುಗಳ ಕುರಿತ ಅವರ ಬರಹಗಳು ಮಲೆನಾಡಿನ ಕುರಿತ ಅವರ ನಿಖರ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನ ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕುವೆಂಪು, ಕಾಕೆಮಾನಿ, ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈ, ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ, ಬಿಳುಮನೆ ರಾಮದಾಸ್, ಗಿರಿಮನೆ ಶ್ಯಾಮರಾವ್, ಕಲ್ಕುಳಿ ವಿಠ್ಠಲ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಕಡಿದಾಳು ಶಾಮಣ್ಣ, ಡಾ ನಾ ಡಿ'ಸೋಝಾ ಹಾಗೂ ನಾಗೇಶ ಹೆಗಡೆಯವರ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ ಬರಹಗಳು ಕೊಡುವ ಸುಖಾನುಭವವನ್ನೆ ಪೆಜತ್ತಾಯರ ಕೃತಿಗಳ ಓದು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ.

"ನಮ್ಮ ರಕ್ಷ್ಗಕ ರಕ್ಷಾ" "ರೈತನಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ" "ಕಾಗದದ ದೋಣಿ ಯಾನ ೧ ಹಾಗೂ ೨" ಈ ವರೆಗಿನ ಅವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು. "ಕಾಗದದ ದೋಣಿ" ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಕೃಷಿ ಸಾಹಸಗಳ ಶಿರೂರು, ಗಂಗಾವತಿ ಹಾಗೂ ಸುಳಿಮನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿವೆ. ಬಿಡಿ ಬಿಡಿ ಬರಹಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಓದುಗರನ್ನ ನಲವತ್ತು ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಪರಿಸರದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಯಚೂರಿನ ಸುಡು ಬಿಸಿಲ ಬದುಕಿನ ಅದು ದರ್ಶನವನ್ನ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಅದ್ಭುತ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರೆಯುವುದು ಅದೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ. ಅವರ VOYAGE OF A PAPER BOATನ ಮುಂದುವರೆದ ಯಾನ ೩ ಹಾಗೂ ೪ನ್ನ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರುವ ಹೊಣೆ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ. ಅದರ ಕೆಲಸ ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಮುಗಿದಿದೆ. ಇನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳನ್ನ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹ ಅದ್ವಿತೀಯ. ಈಗಾಗಲೆ ಡಾ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರ "ಉಲ್ಲಂಘನೆ" ಹಾಗೂ ಡಾ ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿ'ಸೋಝರ "ಬಾಮಣ್" ಅವರ ಮೂಲಕ ಆಂಗ್ಲಾನುವಾದ ಗೊಂಡಿದ್ದು ಇನ್ನೇನು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿವೆ. ಸದ್ಯ ಕೆ ಟಿ ಗಟ್ಟಿಯವರ "ಅರಗಿನ ಮನೆ"ಯ ಅನುವಾದ ಅವರಿಂದ ಸಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಅವರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪೀಸ್ ಕೋರ್ ಗೆಳೆಯ ಕೆನ್ನೆತ್ ಜೊತೆಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸರದಿ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಗಂಗಾವತಿಯ ಕೃಷಿ ಅನುಭವಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದು ಅದು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಂಡಿದೆ.

ವಯಸ್ಸಿನ ಅವಕೃಪೆಯ ಕಾರಣ ಸದ್ಯ ಅವರ ಒಂದು ಕಿವಿ ತುಸು ಮಂದ, ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲು ಹಾಗೂ ನಡುಗೆ ತುಸು ನಿಧಾನ ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ ಅವರ ಜೀವನ ಉತ್ಸಾಹ ಮಾತ್ರ ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತದ್ದು. "ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಬರಹಗಾರ ಅಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಅಡಿ ಇಲ್ಲ, ಅದು ನಿಜವಿದ್ದೀತು! ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆ ಕೃಷಿಕ ಅಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ?!" ಎನ್ನುವ ಪೆಜತ್ತಾಯರ ಮೂಲಕ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು ಜಾಗತಿಕ ಓದುಗರನ್ನ ಮುಟ್ಟಲಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನೇರ ಬರಹಗಳೂ ಸಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೂಡಿಬರಲಿಕ್ಕಿದ್ದು ತಾನು ಒಳ್ಳೆಯ ಬರಹಗಾರನಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅವರ ಸಿನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನ ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿವೆ.

ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ - ೮


"ಮುಳುಗಡೆ"
ಲೇಖಕ; ಡಾ ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿ'ಸೋಝಾ,
ಪ್ರಕಾಶಕರು; ರವೀಂದ್ರ ಪುಸ್ತಕಾಲಯ,
ಪ್ರಕಟಣೆ; ೧೯೮೮,
ಕ್ರಯ; ರೂಪಾಯಿ ೮೦.
" ಸಣ್ಣದೇವೇಗೌಡನಿಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕೆಲಸಗಳು. ಅಂಗಡಿ, ವರ್ಕ್'ಶಾಪು, ಗ್ಯಾರೇಜು ಎಂದೆಲ್ಲ ತಿರುಗಾಡಿದ್ದಾಯಿತು. 'ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡೋದೆ ವಾಸಿ' ಅಂದೆ. ಒಂದು ಘಂಟೆಗೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು, ಊಟ ಅರ್ಧ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅರಮನೆ ಹಕ್ಲು ರಂಗೇಗೌಡರು ಒಳಬಂದರು. ಗೌಡನಿಗೆ ಮೊದಲೆ ಪರಿಚಯವಂತೆ, ಅವನ ಬಳಿಯೆ ಅವರು ಬಂದು ಕುಳಿತರು. ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ 'ನೀವೂ...' ಎಂದು ರಾಗ ಎಳೆದರು. 'ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ವಿಗ್ರಹ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು' 'ನೆನಪಾಯ್ತು, ನೆನಪಾಯ್ತು, ಸಿಕ್ಕಿತೆ ಅದು?' ಎಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಕಿರಿದುಗೊಳಿಸಿ ಕೇಳಿದರು. 'ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೆ ಸ್ವಾಮಿ? ಯಾವ ದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಹೋಗಿದ್ದಾನೋ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ!' ಎಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವರ ಮುಖವನ್ನ ದಿಟ್ಟಿಸಿದೆ. 'ಹಾಹಾಹಾ' ಎಂದು ನಕ್ಕರು. ಕ್ಲೋಸ್ ಕಾಲರಿನ ಹಸಿರು ಕೋಟು, ಪ್ಯಾಂಟು, ಟೋಪಿ, ದಪ್ಪ ಕನ್ನಡಕ ಾವರ ಎತ್ತರದ ಮೈಕಟ್ಟಿಗೆ ಉಡುಪು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಾತು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದರ್ಪ, ಗೈರತ್ತು, ಕೈಬೀಸುವುದು, ತೋಳು ಕುಣಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ಅಂಗ ಚಲನೆಗಳು ಬೇರೆ.
'ಏನು ಸಮಾಚಾರ ಸಣ್ಣದೇವೇಗೌಡ್ರೆ?' 'ಹೇಳಿ ಸ್ವಾಮಿ.... ಮನೆ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂತು?' 'ನಡೀತಿದೆ... ನೀವು ನೋಡಲಿಲ್ಲ ಅಲ್ವೆ?.... ಈಗ ಹೋಗೋಣ.' ಊಟ ಸಾಗಿತು, ಕೇಳದೆಯೆ ರಂಗೇಗೌಡರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಪುರುಸೊತ್ತೆ ಇಲ್ಲಾ ನೋಡಿ, ಮೊನ್ನೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ, ನೆನ್ನೆ ಬೆಳಗ್ಯೆ ಬಂದೆ, ಮತ್ತೆ ಚೀಪು ಫೋನ್ ಮಾಡಿದಾರೆ, ನಾಳೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಈ ಮುಳುಗಡೆ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಮುಳುಗಿ ಹೋದೆ, ಊಟ ನಿದ್ದೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಪುರುಸೋತ್ತಿಲ್ಲ.' ಸಣ್ಣದೇವೇಗೌಡ 'ಹಾಂಹೂಂ'ಎಂದು ಊಟ ಸಾಗಿಸಿದ. ಒಂದೆರಡು ಸಾರಿ ನಾನು ನೋಡಿದಾಗ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಿದ. ಊಟ ಮುಗಿಯಿತು. 'ಬನ್ನಿ ಕಾರಿದೆ ಹೋಗೋಣ' ಎಂದರು ಗೌಡರು. ನಾವು ಕಾರನ್ನು ಏರಿದೆವು, ನಮ್ಮ ಜೀಪು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು.
ದುರ್ಗಿಗುಡಿಯಾಚೆಯ ಹೊಸ ಬಡಾವಣೆ ಮನೆ ಅರ್ಧ ಎದ್ದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಜಭೂತಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು ಗೌಡರು. ಅವರೆ ನಿಂತು ವಿವರಿಸಿದರು, ಇದು ಪೋರ್ಟಿಕೋ, ಇದು ವರಾಂಡ, ಇದು ಆಫೀಸು, ದೇವರ ಮನೆ, ಹಾಲು, ಬೆಡ್ಡು, ಡೈನಿಂಗು, ಅಡುಗೆ ಮನೆ, ಕೆಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ರೂಮುಗಳು, ಮೇಲೆ ದೊಡ್ದ ಹಾಲು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ರೂಮುಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತಗುಲಿಕೊಂಡೆ ಕಕ್ಕಸು, ತೋಟ ಸುತ್ತಲೂ ಬರುತ್ತೆ, ಗ್ಯಾರೇಜು. 'ಏನು ಇಷ್ಟೊಂದು ರೂಮುಗಳು!' 'ನಾಲ್ಕು ಜನ ಹುಡುಗರಿಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೂ ಬಂದರೆ ಅವರಿಗೂ ಬೇಕಲ್ಲ ಸಪರೇಟಾಗಿ, ಇನ್ನು ನೆಂಟ್ರುಪಂಟ್ರು ಬರ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಲ್ಲ, ಸಾಲದೇನೋ ಅನ್ನಿಸ್ತಿದೆ ನನಗೆ, ಹಳ್ಳಿಲಿದ್ದೆ ಯಾರೂ ಬರ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಸಿಟಿ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಹೋಗೋರು ಇದ್ದೇ ಇರ್ತಾರೆ ನೋಡಿ' 'ಅಂತೂ ಪೇಟೆಯವರಾಗ್ತಿದೀರ' 'ಆಗೋದಪ್ಪ, ನನಗೂ ಆ ಕೊಂಪೆಲಿದ್ದು ಬೇಸರ ಬಂದು ಹೋಗಿತ್ತು, ಗಾಜನೂರು ದೂರ ಇಲ್ಲ, ಜಮೀನು ಅಲ್ಲಿ, ಮನೆ ಇಲ್ಲಿ' ಮನೆ ನೋಡಿ ಮುಗಿಸಿ ನಾವು ಜೀಪು ಹತ್ತಿದೆವು. ಸಣ್ಣದೇವೇಗೌಡ 'ನೋಡಿದಿರಾ?' 'ನೋಡಿದೆ' 'ಶರಾವತಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಬಾರದು ಅಂತ ಇದೆ ಮನುಷ್ಯ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ್ದ! ಅಮರಣಾಂತ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ?!' 'ಹೌದೇನು!' 'ಈಗ ಮುಳುಗಡೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಆಗಿರೋದು ಸಹ ಇವನಿಗೇನೆ!'
ನಾನು ಕೇಳುತ್ತ ಕುಳಿತೆ.
- ಡಾ ನಾ ಡಿ'ಸೋಝಾ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕುರಿತು ದಟ್ಟ ಬಣ್ಣನೆ ಬರುವ ಅನೇಕ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನ ಬರೆದಿರುವ ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಡಿ'ಸೋಝರು ಸಾಗರದಂತಹ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಡೆಸುವ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತರಾದವರು. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚುಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಸಾಗರ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅದರಿಂದಾಗುವ ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿನಾಶ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಂದೆರಗಿದ ಮಾಸಲಾಗದ ಧಕ್ಕೆ ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡು ನೊಂದವರು. ಹಿರೆ ಭಾಸ್ಕರ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನ ಮುಳುಗಿಸಿದ ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಅದೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ತಡಗಳಲೆ ಒಡ್ಡು, ವಾರಾಹಿಯನ್ನ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಯಡೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಚಕ್ರಾ ನದಿಯನ್ನ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ ಚಕ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಒಡ್ಡುಗಳೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಂದೊಡ್ಡಿದ ಹಾನಿಯನ್ನ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಧಾನಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಅವರ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸಾಗರ ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಬರಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟ, ತಿರುಗಾಟದ ನಾಟಕ, ನದಿ ಉಳಿಸಿ ಚಳುವಳಿ, ರೈಲ್ವೆ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ ಹೀಗೆ ಅಸಂಖ್ಯ. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಮುಳುಗಡೆಗಳ ಸಂಬಂಧ ಕನ್ನಡವಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ಯಾವುದೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವರಷ್ಟು ಬರೆದವರು ಇನ್ಯಾರೂ ಇದ್ದಿರಲಾರರು. "ಮುಳುಗಡೆ" "ಗುಣವಂತೆ" "ಒಡ್ಡು' ಹಾಗೂ "ದ್ವೀಪ" ಅವರು ಈ ಸಂಗತಿಯ ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವಂತಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಅದರಲ್ಲೂ "ಮುಳುಗಡೆ" ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲದ ಸಚಿತ್ರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಹೀನರಾಗಿ ನೆಲ ತೊರೆದ ಆದಿವಾಸಿ ಹಸಲರ ಸಂಕಟ, ಸಮಯಸಾಧಕರಾಗಿ ಊರ ದೇವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನೂ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಿಕೊಂಡು ತಿಂದ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಸಮಯಸಾಧಕತನ, ಲಂಚಕೋರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದುರಾಸೆಯ ಪರಮಾವಧಿ ಹಾಗೂ ದರ್ಪ, ಮೂಕ ಪಶುಗಳ ಒಡಲ ಆಕ್ರಂದನ, ಸರಕಾರಿ ನೀತಿಗಳ ದುರುಳತನ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಲಿಪ್ತಳಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಶರಾವತಿ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡು ಹೊಕ್ಕಿ ನಿಂತದ್ದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪೈಕಿ "ದ್ವೀಪ" ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅದೆ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದೆ.
"ಮುಳುಗಡೆ' ಹಿಂದೆ ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳ ಪಠ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಈಗ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅದನ್ನ ತನ್ನ ಪದವಿ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ೧೯೮೩ನೆ ಸಾಲಿನ ಸುಧಾ ಕಾದಂಬರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಜೇತ ಕೃತಿಯಾದ ಇದರ ಓದು ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆದ ಸರಕಾರಿ ಸೊಕ್ಕಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ.